Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Friday, 18 August 2017

MEMORIAL : රේ විජේවර්ධන - අදින් සත් වසරකට පෙර අපෙන් සමුගත් සුපිරි ඉන්ජිනේරුවා


ෆිලිප් රේවත විජේවර්ධන - නැතිනම් දන්නා අය රේ විජේවර්ධන කියලා හඳුන්වන, හිතවතුන් "රේ" යන ආදර නාමයෙන් ආමන්ත්‍රණය කල, ලක්මව බිහිකල අති දක්ෂ පුතෙකු, මීට වසර 7කට පෙර, 2010 අගෝස්තු 18 වැනිදා නිහඬවම අවසන් ගමන් ගියා.

රේ විජේවර්ධන වැඩියෙන්ම කතාබහට ලක්වුනේ ඔහු 1955දී හරිත විප්ලවයට රුකුලක් ලෙසින් නිර්මාණය කල, රෝද දෙකේ අත්ට්‍රැක්ටරය නිසා. අදටත් මේවා "ලෑන්ඩ් මාස්ටර්" ලෙස හඳුන්වන්නේ, රේ නිර්මාණය කල ඒ යන්ත්‍රය නිෂ්පාදනය කරන්නට එන්ගලන්තයේ ලෑන්ඩ් මාස්ටර් සමාගමට පේටන්ට් බලපත්‍ර අවසරය  ලබාදුන් නිසා.

ලෑන්ඩ් මාස්ටරය නිසා තම කුඩා කුඹුර අස්වද්දාගන්නට, අස්වැන්න කපා, පාගා ගන්නට දහදුක් විඳින ගොයි මහත්තුරුන් කී දහසකගේ කටුක ජීවිතයට සහනයක් වුනාද? අද ලෑන්ඩ්මාස්ටරයකුයි, අමතර උපාංග ටිකයි කුලියට අරගෙන පවුලේ අයටම තම කුඹුර අස්වද්දා ගන්නට පුලුවන් වෙලා තියෙන්නේ රේ විජේවර්ධනගේ නිර්මාණයට පින්සිදු වන්නට කියා කිවහොත් වරදක් නැතැයි සිතනවා.

රේ විජේවර්ධනගේ පවුල් පසුබිම

රේ ලංකාවේ ධනවත්, වගේම දේශපාලනික හා ව්‍යාපාරික ලෝකයේ ප්‍රභල පවුල්වලට ලේ නෑකම් දක්වන්නෙක්. රේ ගේ පියාවූ දොන් එඩ්මන්ඩ් විජේවර්ධන සුප්‍රකට ලේක්හවුස් පුවත්පත් සමූහය ආරම්භකල ඩී ආර් විජේවර්ධනගේ සොයුරාවූ අතර මව කොරින් ඇමැන්ඩා ජෙනින්ග්ස් යටත් විජිත ලංකාවේ ධනවත් ප්‍රභූපවුලක තැනැත්තියක් වූවාය. මව හා පියා යන දෙදෙනාම ප්‍රසව හා නාරි විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් වුනා.

1949දී ඔහු සීලා ද මෙල් මෙනෙවිය සමග විවාහවූ අතර ඇය ලංකාවේ පලමුවෙන්ම නයිට් පදවිය (CBE) ලැබූ ශ්‍රී ලාංකිකයාවූද, H L De Mel සමාගම් සමූහයේ හිමිකරුවූද  සර් හෙන්රි ද මෙල් ගේ සොයුරාගේ දියණිය වුනා. සුප්‍රකට ව්‍යාපාරික උපාලි විජේවර්ධන හා හිටපු ජනාධිපති ජේ. ආර් ජයවර්ධන රේ විජේවර්ධනගේ ලඟම ඥාතීන් වූවා. අනෝමා, රොෂ්නී හා මැන්ඩී යන දියණියන් තිදෙනෙක් ලැබූ වාසනාවන්ත පියෙකු වූ රේ අවුරුදු 85ක් ආයු වැලඳූවා.

අධ්‍යාපනය

කොළම ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය හැදෑරූ රේ, පසුව කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලයේ පීටර්හවුස් අධ්‍යයන පීඨයට ඇතුලත්ව යාන්ත්‍රික ඉන්ජිනේරු විද්‍යාව, ගගන ඉන්ජිනේරු විද්‍යාව හා කෘෂිකාර්මික ඉන්ජිනේරු විද්‍යාව යන ඉන්ජිනේරු විද්‍යා අංශ තුනම හදාරා පස්චාත් උපාධි දිනාගත්තා. උපාධි දිනාගැනීමෙන් අනතුරුව බ්‍රිතාන්‍යයේ ඉන්ජිනේරු කවුන්සිලයේ හා ලංකා ඉන්ජිනේරු කවුන්සිලයේ සාමාජිකත්වය ලබාගෙන වරලත් ඉන්ජිනේරුවෙකු ලෙස ලියාපදිංචිවූවා. පසුව හාවර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ව්‍යාපාරික කලමණාකරණය පිලිබඳව ඩිප්ලෝමාවක්ද ඔහු දිනාගත්තා.

කෘෂිකර්මාණ්තයට සිදුකල දායකත්වය.

කලින් කලට දැඩි නියං හා අවාභාවික ආපදා නිසා ආසියාතික හා අප්‍රිකා රටවල් දහස් ගණන් කුසගින්නේ මියයන දුර්භික්ෂ නිමා කිරීම සඳහා 1950 ගණන්වලදී හරිත විප්ලවය ලෙසින් හඳුන්වන ලෝක ව්‍යාප්ත වැඩපිලිවෙලක් ආරම්භවුනා. වී ආදී ධාන්‍යවල අස්වැන්න වැඩිකොට, වගා භූමිප්‍රමාණය වැඩිකිරීමේ තාක්ෂණයන් දියුණු කිරීම හා ගොවි ජනයාට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමේ මහා පරිමාණ වැඩ පිලිවෙලක් වූ හරිත විප්ලවය මැක්සිකෝව, අග්නිදිග ආසියාව හා ඉන්දියාව රටවල ඉමහත් උද්යෝගයෙන් ක්‍රියාත්මකවූ අතර ශ්‍රී ලංකාවද මෙම වැඩ පිලිවෙලේ ඉදිරියෙන්ම සිටියා.

රේ හැදූ අත්ට්‍රැක්ටරය
කුඩා කට්ටිවල ගොවිතැන් කරන ආසියාතික ගොවීන්ටද බටහිර රටවල ගොවි අස්වැන්න අධික ලෙස වැඩි කල යාන්ත්‍රික විප්ලවයේ ප්‍රතිපල ලබාදීමට කුඩා ට්‍රැක්ටරයක් නිපදවීමේ උත්සයක් රේ සිය ඉන්ජිනේරු හා කෘෂිකාර්මික දැනුම යොදාගෙන ඇරඹූ අතර එහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස  රෝද දෙකේ  අත් ට්‍රැක්ටරය නිර්මාණය වුනා.

එම ට්‍රැක්ටරය නිෂ්පාදනය සඳහා බ්‍රිතාන්‍යයේ ලෑන්ඩ් මාස්ටර් සමාගමට නීතිමය අයිතිය ලබාදුන් අතර අදටත් රෝද දෙකේ අත්ට්‍රැක්ටරය ලෑන්ඩ්මාස්ටර් එක ලෙස හඳුන්වන්නේ ලංකාවට පලමුවෙන්ම ගෙන ආ අත්ට්‍රැක්ටර් ලෑන්ඩ්මාස්ටර් සන්නාමයෙන් පැමිණි නිසාය.

රේ සිය නිර්මාණය අග්නිදිග ආසියාවට හඳුන්වාදෙමින්
1970 ගණන්වලදී රේ විජේවර්ධන එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර වැඩසටහන හා ලෝක බැංකුවේ ඝර්මකලාපීය කෘෂිකර්මාණ්තය පිලිබඳව විශේෂඥයෙකු ලෙස සිය දායකත්වය ලබාදුන් අතර 1973-1974 කාලයේදී මැලේසියාවේ ක්වාලාලම්පූර් නුවර පිහිටි Mechanization and Automation Research Centre (MARDI) ආයතනයේ ප්‍රධාන ඉන්ජිනේරු තනතුර ඉසිලුවා. 1975-1980 කාලයේ නයිජීරියාවේ International Institute of Tropical Agriculture (IITA) ආයතනයේ කෘෂිකර්මාණ්ත ඉන්ජිනේරු විද්‍යාව පිලිබඳව ප්‍රධානියා ලෙස කටයුතුකලා.

1950 ගණන්වල සිට 1980 පමණ වන තෙක්ම කෘෂිකර්මාණ්තයේ පලදාව වැඩි කිරීමට කුඩා යන්ත්‍ර හඳුන්වාදීමට මහත් මෙහෙයක් කල රේ පසුව සිය අවධානය තිරසාර (sustainable) හා සංරක්ෂණ (conservation) කෘෂිකර්මාණ්තය වෙත යොමුකලා. හරිත විප්ලවය සාර්ථකව ජයග්‍රහණය කලත් ඉන් ඇතිවූ අතුරු ප්‍රතිපලවූ අධික පොහොර භාවිතය හා අධික කෘමි/වල් නාෂක භාවිතය නිසා ගොවි ප්‍රජාවට, පරිසරයට මෙන්ම පාරිභෝජන ජනතාවටද ඇතිවී ඇති හානිය අත්දැකීමෙන් දැක්ක රේ, සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික ක්‍රම නවීන ආකාරයට හඳුන්වා දෙන්නට උත්සහ කලා.

1980 ගණන්වලදී රේ විජේවර්ධන, ආචාර්ය පරාක්‍රම වෛද්‍යනාත සමග එක්ව "Conservation Farming for Small Farmers in the Humid Tropics" නම් පොතක් පලකලා. ආසියාවේ, අප්‍රිකාවේ හා දකුණු ඇමරිකාවේ සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික ක්‍රම වල ඇති පරිසර හිතකාමී බව හා ඒ සාම්ප්‍රදායික ක්‍රම නූතන කෘෂිකර්මාණ්තයට යොදාගත හැකි ආකාරය පිලිබඳව ගවේෂණයක් මෙන්ම රූපසටහන් අතිවිශාල ප්‍රමාණයක් සමග ඇති අත්පොතක් ලෙසද භාවිතාකල හැකි පරිදි ලියා තිබෙනවා.

ආනත කෘෂිකාර්මික ඉඩම් තාක්ෂණය - Sloping Agricultural Land Technology (SALT)

ලොව පුරා ඝර්මකලාපීය රටවල සාම්ප්‍රදායික ගොවීන් ඇසුරු කරමින් ඔවුන් නව ගොවිතැන් ක්‍රම වලට හුරුකරන්නට උත්සහ කල රේ විජේවර්ධන කල් යත්ම සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැන්වල පරිසර හිතකාමී බව හා තිරසාරත්වය පිලිබඳව අවබෝධකර ගත්තා. මින් එක් වැදගත් අවබෝධයක් නම් ඝර්මකලාපීර රටවල කෘෂිකාර්මික පස සේදීයාම / හුලඟට ගසාගෙන යාම වැලැක්වීමේ වැදගත් කමයි.

මේ සඳහා රුක් ආවරණ යෙදිය හැකි ක්‍රම පිලිබඳව අධ්‍යයනය කල ඔහු පිලිපීනයේදී 1970 ගණන්වලදී වැඩිදියුණුකල, කඳුකර ප්‍රදේශවල භාවිතාකල හැකි Sloping Agricultural Land Technology (SALT) උපක්‍රමය ප්‍රවර්ධනය කරන්නට වෙහෙසුනා.

වේගයෙන් වර්ධනය වන, පසට නයිට්‍රජන් එකතුකරන රනිල කුලයේ ශාඛ කඳුවැටිවල වැවීමෙන් මේ අරමුණ සාර්ථක කරගත හැකි බව පිලිපීනයේ අත්දැකීම් වලින් පෙනීගොස් තිබුණු අතර රේ, එම තාක්ෂණය ලංකාවේ හා වෙනත් රටවල අනුවර්තනය කරගත හැකි ආකාරය අධ්‍යයනය කරමින් එම සරල තාක්ෂණය ප්‍රවර්ධනය කරන්නට පටන් ගත්තා.

ජාත්‍යන්තර වගකීම් වලින් මිදී 1980 ගණන්වලදී ලංකාවට පැමිණි රේ විජේවර්ධන පූර්ණකාලීනව සෝල්ට් තාක්ෂණය ලංකාවේ කඳුකර ගොවි බිම්වලට හඳුන්වාදීමට වෙහෙසුනා.මුලින් මේ ප්‍රදේශවල දුම්කොල වගාකල ලංකා දුම්කොල සමාගම සමග කටයුතු කල රේ විජේවර්ධන, පසුව එම තාක්ෂණය තේවතු සමාගම්වලටද හඳුන්වාදෙන්නට කටයුතුකලා. දුම්කොල සමාගමේ ගරු උපදේශක තනතුරක් දරමින් කුඩා දුම්කොල ගොවීන්ට සෝල්ට් තාක්ෂණය අනුව අඩු වියදමකින් පස සංරක්ෂණය කරගත හැකි ආකාරය කියාදුන් රේ ගේ වෑයම නිසා 1997දී ලංකා දුම්කොල සමාගම ලංකාවේ පස සංරක්ෂණ කටයුතු සඳහා වූ දායකත්වය අගැයිමට Worldaware Award for Sustainable Development සම්මානය දිනාගත්තා. මේ සඳහා දැඩි කැපවීමකින් ක්‍රියාකලේ රේ විජේවර්ධන මහතායි.

සෝල්ට් තාක්ෂණයෙන් පස සුරැකීම සඳහා රනිල කුළයේ ශාකයක් වන ගිනිසීරියා / වැටහිරියා / ඇල්බීසියා යන නම් වලින් හැඳින්වූ Gliricidia sepium ලංකාව තුල ප්‍රවර්ධනය කරන්නට රේ කටයුතුකලා. වේගයෙන් වැඩෙන ගිනිසීරියා ගසේ අතු හා කොල පාංශු ආවරණයක් මෙන්ම පොහොරක් ලෙසත් යොදාගත හැකියි.

දැඩි ලෙස පාංශු ඛාදනයට බඳුන්වූ උඩුදුම්බර, හඟුරන්කෙත දඩයම්පොල ග්‍රාමයේ රේ විජේවර්ධන සිය ගිනිසීරියා ව්‍යාපෘතිය 1989දී ඇරඹූ අතර වසර තුනක් යනවිට එම ප්‍රදේශයේ ගොවිබිම්වල පාංශු තත්වය (soil quality) විශාල ලෙස වර්ධනය වූවා. රේ ගේ කෘෂිකාර්මික ඥාණයට සී.ටී.සී සමාගමේ මූල්‍ය ශක්තිය මුහුවී ගිනිසීරියා පැල මහා පරිමාණයෙන් රෝපණය කොට ගොවීන් අතර බෙදාහැරීමේ ව්‍යාපෘතියක් ඇරඹුනා. ගිනිසීරියා පැල සෝල්ට් තක්ෂණයට අනුව වගාබිම්වල රෝපණය කිරීම සඳහා දුම්කොළ සමාගම ගොවීන්ට දිරිදීමනාවක්ද ලබාදුන්නා.

දඩයම්පොල ලැබූ සාර්ථකත්වය මත මුලු මහත් කඳුකරයේම දුම්කොළ ගොවීන් සෝල්ට් තාක්ෂණයට අනුවර්තනය වී සිය ගොවිබිවල ගිනිසීරියා වගාකරමින් පස සංරක්ෂණයට දායකවුනා. 1989දීම රේ විජේවර්ධන තේ පර්යේෂණ ආයතනයේ සභාපති බවට පත්කරන ලද අතර ඒ අනුව සෝල්ට් තාක්ෂණය තේ කර්මාණ්තය තුලටද ව්‍යාප්තකරන්නට රේ විජේවර්ධනට හැකිවුනා.

පුණර්ජනනීය බලශක්ති ප්‍රවර්ධනයට රේ විජේවර්ධනගේ දායකත්වය


ලංකාව අතිවිශාල ලෙස බොරතෙල් ආණනය කරමින් විදුලි ජනනය සඳහා පවා බොරතෙල් මත යැපෙන්නට සිදුවෙනු ඇතැයි අනාවැකි පලකල රේ ලංකාවේ බළශක්ති සුරක්ෂිතතාවයට (අනාගතයේ බළශක්තිය ලබාගැනීමේ හැකියාව සුරැකීම) අවශ්‍ය ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනය කරගැනීමට මහත් වෙහෙසක් ගත්තා. පුණර්ජනනීය බලශක්තිය සූර්ය බලය, සුලං බලය හා ජීව-ද්‍රව්‍ය බළශක්තිය (bio-mass energy) ආදී විවිධ බළශක්ති ප්‍රභව භාවිතාකරමින් ශ්‍රී ලංකාවේ බළශක්ති ප්‍රභව විවිධාංගීකරණයට බන්ඳුන්විය යුතු බවයි ඔහුගේ යෝජනව වූයේ. අනවශ්‍ය ලෙස ජලවිදුලිය මත යැපීම භයානක බව ඔහු පෙන්වා දුන්නා.

කුඩා ජලවිදුලි බළාගාර (mini hydro-electric plants) තවත් ඔහු කැපවීමෙන් ප්‍රවර්ධනය කල ව්‍යාපෘතියක්. එමගින් තේ වතු ආදී කර්මාණ්තශාලාවලට ප්‍රධාන විදුලි සැපයුමෙන් විසන්ධිවී විදුලිය ජනනය කරගෙන පිරිවැය අඩුකරගත හැකි බව ඔහු පෙන්වා දුන්නා.

ඩෙන්ඩ්‍රෝ බළශක්ති ව්‍යාපෘතිය

ඩෙන්ඩ්‍රෝ බළශක්ති ව්‍යාපෘතිය නමින් පුණර්ජනනීය බළශක්ති ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භකල රේ, එම බළශක්තිය නිපදවීම සඳහා වේගයෙන් වැවෙන ශාක යොදාගත හැකි බව  පර්යේෂණාත්මකව තහවුරු කලා. එම  වෙනත් කෘෂිකාර්මික වගා සඳහා යොදාහත නොහැකි බිම්වල මේ ශාක වාණිජමය ලෙස වගාකොට ගැමි ජනතාවට ආදායම් මාර්ගයක් ලබාගත හැකි බවද ඔහු පෙන්වා දුන්නා.

රනිල කුළයේ ගිරිසීලියා ශාක කොටස් දහනයෙන් බළශක්තිය නිපදවන 4 kW බලාගාරයක් නිර්මාණය කල රේ, එය කාක්කපල්ලියේ පිහිටි සිය පොල් වත්තේ පිහිටුවා, වත්තේම වවාගත් ගිරිසීලියා ශාකවලින් ක්‍රියාත්මක කරවූවා. එම කුඩා ඩෙන්ඩ්‍රෝ බළාගාරය වසර ගණනාවක් සාර්ථකව ක්‍රියාත්මකකරවිමින් සිය කල්පිතයේ ප්‍රායෝගිකත්වය ඔප්පුකලා. මෙමගින් ජාතික විදුලි පද්ධතියට සම්බන්ධ නොවූ ගම්මාන වලට විදුලිය ලබාදීමට යෝජනා කල රේ, එම බලාගාරවලට අවශ්‍ය ගිරීසීලියා, එම ගම්මානවලම වවාගැනීමට හැකි බවද පෙන්වා දුන්නා. පසුව ඔහු කිලෝවොට් 35ක ගිරිසීලියා දහන ඩෙන්ඩ්‍රෝ බලාගාරයක් ලංකා ට්‍රාන්ස්ෆෝමර් සමාගමේ අනුග්‍රහයෙන් ඉදිකල අතර එය තවමත් ක්‍රියාත්මක බවයි වාර්තාවෙන්නේ.

මේ සාර්තකත්වයෙන් පසුව ලංකා ට්‍රාන්ස්ෆෝමර් හා ලංකා දුම්කොළ සමාගම්වල දායකත්වයෙන් නුවර එලිය, වළපනේ මෙගාවොට් 1ක ඩෙන්ඩ්‍රෝ බළාගාරයක් පිහිටවන්නට ක්‍රියාකලා. 2009දී ත්‍රිකුණාමළයේදී මෙගාවොට් 10ක ඩෙන්ඩ්‍රෝ බළාගාරයක් පිහිටුවන්නට රේගේ උත්සහයයෙන් හැකිවූ අතර එය හොඳින් ක්‍රියාත්මකවන බවයි පැවසෙන්නේ.

රේ විජේවර්ධන නැමති ප්‍රායෝගික චින්තකයා ( Ray, the thinker and tinkerer)

රේ විජේවර්ධනගේ දස්කම් විස්කම් මෙතෙක් වේලා කියැවූ ඔබට ඔහු ප්‍රායෝගික චින්තකයෙක් බව අමුතුවෙන් පැහැදිලි කරන්නට අවශ්‍ය නැතැයි සිතනවා. රේ සෑම විටම වැදගත් ලෙස සැළකූයේ න්‍යායයන් නොව, ප්‍රායෝගිකත්වයයි.

රේ වරක් පැවසූ අන්දමට, ලංකාව මෙන්ම වෙනත් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල කෘෂිකාර්මික පර්යේෂණ මෙන්ම වෙනත් පර්යේෂණවල ප්‍රතිපල හා ප්‍රතිලාභ ගොවියාට හා ජනයාට කාන්දුවන්නට කල්ගත වන්නේත්, බොහෝවිට එම පර්යේෂණ, විද්වත් පර්යේෂණ පලකරන සඟරාවලට සීමා වන්නේත් අපගේ පර්යේෂකයින් බොහෝ දෙනෙකු ප්‍රායෝගිකව එම කාර්යයන්ගේ නිරත නොවීමයි. කෘෂිකර්ම පර්යේෂකයින් බොහෝ දෙදෙනෙකුට තමන්ගේම කියා එළවළු වගාවක් හෝ නොමැතිකල, සපත්තු ගලවා කුඹුරට, ගොවිපොලට නොබසින කල, ඔවුන්ගේ පර්යේෂණ, ලියවලි වලට පමණක් සීමාවීමේ ඉඩකඩ ඇති බවයි රේ පැවසූවේ.

"මා බොහෝ වරක් උත්සාහකර තිබෙනවා මා ඇසුරු කල උගත් කෘෂිකාර්මික විශේෂඥයින්ට මාත් සමග කුඹුරකට බැස, මීහරක් බානක් යොදාගෙන කුඹුරක් සීසාන්නට උනන්දුකරන්නට.. එහෙත් කිසි දිනක ඔවුන් කැමතිවුනේ නෑ මී හරකුන් සමග මඩේ එරෙන්නට. එහෙත් ඉතින් එහෙම කරන්නේ නැතිව කොහොමද කෘෂිකර්මාණ්තය සංවර්ධනය කරන්නේ? ගොවියෙක් හරක්බානක් එක්ක විඳින දුක දන්නේ නැතිව, ගොවි බිම්වලට ටැක්ටර් දමන්නට යාමෙන් වෙන්නේ ලාබ මී හරකා වෙනුවට වියදම් අධික ට්‍රැක්ටරේ ආදේශවීම විතරයි. එය කෘෂිකර්මාණ්තය යාන්ත්‍රිකකරණය නෙමෙයි."

ඇත්තටම ඇයි පාරම්පරිකවම අපේ (හා ලෝකයේ වෙනත්) වී ගොවීන් කුඹුර සීසාන්නේ? මඩ කරන්නේ?

තමන්ගෙන්ම මේ ප්‍රශ්ණය අසාගත් රේ, ඒ පිලිබඳව කල අධ්‍යයනයකින් පසුව ඔහුට පෙනීගියේ ඝර්මකළාපයේ වී ගොවීන් කුඹුරක් සීසාන්නේ වෙනත් කිසි හේතුවක් නිසා නොව, කුඹුරක වල්පැල පාලනයට හොඳම සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමය කුඹුර සීසාලා, පස පෙරළන එක වීමයි. "එහෙමනම් විසඳන්න ඕනෑ වඩාත් හොඳින් කුඹුරක් සීසාන්නේ කොහොමද කියන ප්‍රශ්ණය නෙමෙයි. විසඳන්න ඕනෑ, වඩාත් කාර්යක්ෂමව වල් නසන්න පුලුවන් කොහොමද කියන ගැටලුවයි..."

තමාගේම ගුවන්යානා සාදා ගුවන සැරිසැරූ ගගන යාත්‍රිකයා

රේ, තමන් නිර්මාණය කල ගුවන්යානය සමගම බොල්ගොඩ වැවේදී 
තරුණයෙකු ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයේ ගගනවිද්‍යාව හැදෑරූ රේ විජේවර්ධනට බ්‍රිතාන්‍යයෙන් බිහිවූ කීර්තිමත්ම ගුවන්යානා නිර්මාපකයාවූ සර් ජෙෆ්‍රි ඩී හැවිලන්ඩ් යටතේ අභ්‍යාසලාභියෙකු ලෙස ගුවන්යානා ඉන්ජිනේරු තාක්ෂණය ඉගෙන ගන්නට වාසනාව ලැබුනා. ඩි හැවිලන්ඩ් දෙවන ලෝක යුධ සමයේ රාජකීය ගුවන් හමුදාවට නිර්මාණය කල De Havilland Mosquito - Fighter/Bomber  යානය එකල ලොව හොඳම යුධ ගුවන්යානය බවට පිලිගැනුනා. එමෙන්ම හැවිලන්ඩ් නිර්මාණය කල De Havilland Comet Jetliner මගී ප්‍රවාහන යානය ලොව පලමු  මගී ප්‍රවාහණ ජෙට් ගුවන්යානය ලෙස වාණිජ ගුවන්සේවාවලට එක්වුනා.

හැවිලන්ඩ් වැනි ලෝක පූජිත ගගනයාත්‍රා නිර්මාපකයෙකු සෙවනේ ගගනවිද්‍යාව උගත් රේ, සිය ජීවිතයේ බොහෝ කාලයක් විනෝදාංශයක් ලෙස සිදුකලේ ගුවන්යානා නිර්මාණය හා එලෙස නිර්මාණය කල යානා තමන්ම පියාසර කිරීමයි. වසර 50ක් තිස්සේම ගුවන්යානා පියාසර කල රේ විජේවර්ධන වරක් පැවසූවේ කෘෂිකර්මාණ්තය මාගේ ජීවිකාව වුවත් මා ජීවත්වන්නේ ගුවන්යානා පියාසර කරන්නට කියායි.

80 දශකයේ අවසානයේ ඊළාම් යුද්ධය දරුණුවූ පසු රජය පැනවූ රටතුල සිවිල් ගුවන්යානා පියාසැරි තහනම් කිරීමේ නියෝගය නිසා රේගේ ප්‍රියතම විනෝදාංශයට නැවතීමේ ලකුණ වැටුනා.

රේ, ගෙදර ගරාජයේ හදාගත් තවත් සැහැල්ලු ගුවන්යානයකින් බොල්ගොඩ වැවේ පියාසැරියකට සූදානම් වෙමින්.
දක්ෂ ගුවන් නියමුවෙකු වූ රේ විජේවර්ධනට ගුවන්යානා වර්ග තුනක් සඳහා ගුවන් නියමු බළපත්‍ර තිබුණා. අචල පියාපත් ගුවන්යානා (fixed wing aircraft), හෙලිකොප්ටර් හා ගයිරෝකොප්ටර් නම් කුඩා පියාසර යන්ත්‍ර පියාසර කිරීමට ඔහුට අවසර තිබුණා.

රේ විජේවර්ධන ගෙදර හදාගත් ලිහිණියා

රේ විජේවර්ධන සිය නිවසේ විශාල වැඩපොලක් නිර්මාණය කරගෙන සිටි අතර එහි විවිධ වර්ගයේ ගුවන්යානා ගණනාවක් නිෂ්පාදනය කලා කිවහොත්, රේ නැමති අරුම පුදුම හැකියාවන් ඇති මිනිසා ගැන නොදන්නා අය පුදුම වනවා. පහල ඡායාරූපයේ තියෙන්නේ රේ විජේවර්ධන සිය නිවසේම තනාගත් ආසන දෙකේ ගුවන්යානයයි. "ලිහිණියා" යන සුරතල් නාමයෙන් හඳුන්වන මේ ගුවන්යානයෙන් 1980 ගණන්වල ජේ ආර් ජයවර්ධන ජනාධිපතිවරයාගේ විද්‍යා උපදේශකවූ මහාචාර්ය සිරිල් පොන්නම්පෙරුම, එතුමා පර්යේෂණ කල මහනුවර මූලික අධ්‍යයන ආයතනයට රගෙන ගොස් ආපසු කොළඹට ගෙන ආවා.

Image Credit : raywijewardene.net
1980ව දශකයේ මුල, රේ විජේවර්ධනගේ ගෙදර වැඩපොලේ ගොඩනැගෙමින් පවතින ලිහිණියා Image Credit : raywijewardene.net

හුරතලේට ගෙදර හදාගත් සූටික්කා


රේ විජේවර්ධනගේ නිවසේ බිහිකොට තිබූ දේශීය ගුවන්යානා කර්මාණ්තශාලාවේ බිහිවුනේ ගුවන්යානා විතරක් නෙමෙයි. පුංචි හෙලිකොප්ටර් යානාත් එකේ බිහිවෙලා තියෙනවා. මේ තියෙන්නේ රේ ගෙදර හදපු සූටික්කා හෙලිකොප්ටරේ. ඡායාරූප raywijewardene.net අයිතිය සතුයි.

රේ විජේවර්ධනගේ පලපුරුදු නියමුදෑතින් මෙහෙයවීමෙන් ගුවනට එසවෙන සූටික්කා
පලමු ගුවන්ගමනට පෙර ගංගාරාමයේ පොඩි හාමුදුරුවන් වෙතින් ත්‍රිවිධ රත්නයේ ආශීර්වාද ලබාගන්නා සූටික්කා. සැදැහැවත් බෞද්ධයෙකුවූ රේ විජේවර්ධන, මේ ත්‍රිවිධ රත්නයේ ආශීර්වාදය තමන්ගේ සබෑ රක්ෂණ ආවරණය බව වරක් පවසා සිටියා.

අදින් සත්වසකට පෙර අපෙන් සමුගත් රේ..... ඔබට සුබ ගමන්!

ලක් මවගේ සාඩම්බර පුතුන් දෙදෙනෙක් - රෝද දෙකේ ට්‍රැක්ටරය නිර්මාණය කල රේ විජේවර්ධන හා සන්නිවේදන චන්ද්‍රිකා කල්පිතය නිර්මාණය කල ආතර් සී ක්ලාර්ක් - (C) http://www.raywijewardene.net





__________________________________________________________________________
Creative Commons License VIDYA GAWESHANA - විද්‍යා ගවේෂණ by Terence Kahapola Arachchi is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. Based on a work at http://vidya-gaweshana.blogspot.com/. Permissions beyond the scope of this license may be available at http://vidya-gaweshana.blogspot.com/. . POSTED BY : Terence Kahapola Arachchi  . AUTHOR/OWNER/ADMINISTRATOR . CONTACT    : terence.arachchi@gmail.com . GOOGLE +   : About Me  . FACEBOOK : www.facebook.com/terence.arachchi  .   __________________________________________________________________________

Thursday, 17 August 2017

HISTORY : නැව් නවයක ප්‍රංශ ආක්‍රමණික හමුදාවක් සමග ලංකාවට පැමිණි ද ලැනරෝල් පරපුර!

දෙවන රාජසිංහ රජු 
ලේඛන කලාවේ විශිෂ්ඨයෙකු වූ වී.ඩී.ද ලැනරෝල් ගත්කතුවරයා ගැන ඔබ අසා ඇතුවාට සැක නැත. 1894 දී කැලණි නදිය අසබඩ වු කඩුවෙල බෝම්රිය ගම්මානයේදී උපත ලබූ වී.ඩී ද ලැනරෝල්, මුලික අධ්‍යාපනය බොම්රිය විද්‍යාලයෙන්ද ඉන් පසුව කොළඹ ද්විභාෂා විද්‍යාලයෙන්ද ලබා  උප ගුරුවරයෙකු ලෙස පත්වීම් ලැබුවේය.

මුනිදාස කුමාරතුංග මහතාගේ ඇසුර ලැබීමත් සමග සිංහල භාෂාව පිළිබඳ දැඩි කැපවීමක් ඇති කරත් ද ලැනරෝල් කවි නිර්මාණයට පිවිසුනා. ඔහුගේ ප්‍රථම කාව්‍ය නිර්මාණය වුයේ “කවි කළබ” යි. බේරුවල මස්සල පාසැලේ සේවය කරන කාලය තුලදී බේරුවල නගරය පිළිබඳ කරන ලද “මලව් සංදස” බෙහෙවින් ජනප්‍රිය වුනා. බේරුවල පාසලෙන් ඉදුරුවේ ගෝනගල විද්‍යාලයට විදුහල්පතිවරයෙකු ලෙස පත් වුන අතර කවි ලිවීම දිගටම කරගෙන ගියා. ගුරුසේවයෙන් ඉවත්වුනු ලැනරෝල් පසුව සමාජ සේවයට අවතීර්ණ වී “ලංකා තරුන හඩ” නැමති පුවත්පත් කතුවරයා ලෙස කටයුතු කලා

ළමා පොත් ගණනාවක්ද, නවකතා කිහිපයක්ද ජාතියට දායාදකල වී.ඩී ද ලැනරෝල් වියතා සිළුමිණ, දිණමිණ හා සිංහල ජාතිය ආදී පුවත්පත්වලට දායකවෙමින් ලංකාවේ පුවත්පත් කළාවද පෝෂණය කලා.

ලැනරෝල් පරපුර ගැන ලිපියක් ලියන්න හිතුනේ ඇයි?

මේ දවස්වල ටිකක් රාජකාරි අඩු නිසා විවේකයට කරන වැඩ ටිකක් කරගන්න පුලුවන් වෙලා තියෙනවා. බ්ලොග් ලිවීමට අමතරව මගේ තවත් එක් ප්‍රියතම විනෝදාංශයක් වන්නේ ලංකාව ගැන, විශේෂයෙන් යටත් විජිතසමයේ ලංකාව ගැන ලියවුනු පොත් කියවීම. මේ වගේ පොත් රැසක් අන්තර්ජාලයේ "INTERNET ARCHIVE : https://archive.org/" කියන වෙබ් අඩවියෙන් නොමිලේ බාගතකරගන්න පුලුවන්. ලංකාවේ ඕලන්ද පාලන යුගය ගැන ලියැවුනු වැදගත් පොතක් මට මේ අඩවියගෙන් බාගතකරගන්න පුලුවන් වුනා.

"Ceylon and the Hollanders, 1658-1796 by Pieris, P. E. (Paulus Edward)" නම්වූ මේ පොත පලකරලා තියෙන්නේ 1918 වසරේදී. ලේඛකයා පෝලස් එඩ්වර්ඩ් පීරිස් නම්වූ ශ්‍රී ලාංකික ප්‍රභූවරයෙක්. ලංකා සිවිල් සේවයේ ජේශ්ඨ නිළධාරියෙකු වුනු ඔහු රාජකීය ආසියාතික සමාජයේ, ලංකා පර්ෂදයේ උපසභාපති ධූරයද හෙබවූ විද්වතෙක්. මුද්‍රිත මූලාශ්‍ර, ප්‍රභූවරුන්ගේ දිනපොත් මෙන්ම, එකල ජීවත්වුනු, ඕලන්ද යුගය ගැන අධ්‍යයනය කල විද්වතුන් සමග සිදුකල සාකච්ඡාද මූලාශ්‍රකරගෙන මෙම පොත ලියූ බව කතුවරයා පවසනවා.

ඕලන්දයින් (ලන්දේසීන්) පලවාහරින්නට ප්‍රංශය සමග ගිවිසුම් ගැසූ දෙවන රාජසිංහ රජු
+
මෙම පොතෙහි දෙවැනි පරිච්ඡේදයේ, 18-20 පිටුවල, ඕලන්ද පාලනය ලංකාව තුල ස්ථාවර වෙමින් පැවති 1670 ගණන්වල රජකල දෙවන රාජසිංහ රජු, ඕලන්දක්කාරයින්ගේ කල්කිරියාව පාලනය කරන්නට ප්‍රංශය සමග ඇතිකරගත් රහසිගත එකඟතාවයක් ගැන රසවත් විස්තරයක් ගෙන එනවා.

මේ එකඟතාවයට අනුව, ප්‍රංශ අද්මිරාල් ජේකොබ් බ්ලැකේ ඩී ලා හේ (Jacob Blaquet de la Haye) නැමැත්තාගේ නායකත්වයෙන් යාත්‍රාකල විශාල ප්‍රංශ නාවික බළඇණියක් ත්‍රිකුණාමළයට පැමිණෙනවා. කාළතුවක්කු 251 හා නාවිකයින් 2250ක් රැගත් දැවැන්ත නෞකා 9ක් ඩි ලා හේ ත්‍රිකුණාමළයට රැගෙන ආවා. ඒ 1672 වසරේ මාර්තුවේදී. මෙලස ත්‍රිකුණාමළයට කඩාවැදුනු ප්‍රංශ නාවුක ඇණිය ත්‍රිකුණාමළ වරායේ ඇති කුඩා දූපතක් අත්පත්කර ගත්තා.

ඉන්පසු අද්මිරාල් ඩී ලා හේ, රාජසිංහ රජුවෙත දූතයන් යවන අතර ප්‍රංශයින්ගේ පැමිණීමෙන් ප්‍රීතියට පත් දෙවන රාජසිංහ රජු, ඕලන්දක්කාරයින්ට පාඩමක් උගන්වන්නට මුළු ත්‍රිකුණාමළ බොක්කම ප්‍රංශයට තෑගිකරනවා. ඒ සඳහා වන රාජසිංහ-ඩි ලා හේ ගිවිසුම 1672 මැයි 28 වැනිදා දාතම දැරූ බව සඳහන් වෙනවා. ඒ වනවිට ඕලන්දක්කාරයින් ත්‍රිකුණාමළයේ ඇතුලු වරාය වන කොඩ්ඩියාර් බොක්කේ තිබූ සිය බලකොටුව ගිණිතබා පලාගොස් තිබුණා.

ප්‍රාංශුවන් සමග එක්ව ලන්දේසීන් පලවා හරින්නට දෙවන රාජසිංහ රජු දැරූ තැත අසාර්ථක වෙයි.

මෙකල ඕලන්ද නැගෙනහිර ඉන්දියා වෙළඳ සමාගම (VOC) වෙනුවෙන් ලංකාව පාලනය කලේ රීජ්ක්ලොෆ් වැන් ගෝන් (Rijcklof van Goens - Governor of Zeylan) විසින්. වැන් ගෝන් සේවයකල ඕලන්ද නැගෙනහිර ඉන්දියා වෙළඳ සමාගමේ ප්‍රාදේශීය මූලස්ථානය එකල බැටාවියා ලෙස හැඳින්වූ (නූතන ඉන්දුනීසියාවේ ජාකාර්තා නුවර) බළකොටුවේ වූ අතර බැටාවියාවෙන් ලැබූ අණ පරිදි ඉන්දියාවේ ඕලන්ද බළකොටුවලින් එවනු අමතර භට පිරිස්ද හා නැව් සමග වෑන් ගෝන් ප්‍රංශයින් පලවා හරින්නට උත්සහා කලා. රාජසිංහගේ හමුදා ප්‍රංශයින්ගේ සහයට පැමිණි නමුත් ප්‍රංශය හා ඕලන්දය අතර ඇතිකරගෙන තිබූ සාම ගිවිසුමක් නිසා අද්මිරාල් ඩී ලා හේ කෙලින්ම ඕලන්ද නැව් වලට හෝ බළකොට වලට පහරදෙන්න මැළිකමක් දැක්වූවා.

මේ උදාසීනකම නිසා ඉක්මණින්ම ලන්දේසීන් පලවාහරින්නට හැකිවේයයි දෙවන රාජසිංහගේ බලාපොරොත්තු බිඳවැටෙන්නට වූ අතර වැන් ගෝන් ගේ නාවික බළඇණිය නිරන්තරයෙන්ම රාජසිංහ රජුගේ සැපයුම් මාර්ග හරහා 2250ක් නැවියන් සිටි ඩි ලාගේ ගේ නාවික බළඇණියට ගෙන යන ආහාර හා සැපයුම් නවත්වන්නට උත්සහ කලා. ඒ නිසා වැඩිකල් නොගොස්ම ඩි ලා හේගේ බළඇණියට ආහාර අහේණියක් හටගත් අතර දරුණු උණරෝගයක්ද නැවියන් අතර පැතිරෙන්නට වුනා.

එමෙන්ම වැන් ගෝන් හැකි සෑම විටම ප්‍රංශ නෞකාවලට පහරදුන් අතර සැපයුම් ලබාගෙන එන්නට ඉන්දියාව දෙසට යැවූ ඩී ලා හේගේ නැව් දෙකක් වැන් ගෝන්ගේ VOC නාවික හමුදාව යටතට පත්වුනා. වැන් ගෝන්ගේ ප්‍රහාර, ආහාර අහේණිය හා උණ රෝගය නිසා විශාල ලෙස ප්‍රංශ නැවියන් මිය යන්නට වූ බැවින් ඩි ලා හේ, කොඩ්ඩියාර් බොක්කේ 100ක භට පිරිසක් නවත්වා, රාජසිංහ රජුවෙත තවත් දූත පිරිසක් යවා, 1672 ජූලි 9 වැනිදා නැවත නො එන්නටම පිටත්ව ගියා.

රාජසිංහ රජුවෙත ගිය ප්‍රංශ ප්‍රභූ දූතයා - සිටුවර ඩි ලා නෙරෝල් (Count de la Nerolle)

යුරෝපයේ ධනවත්ම රටක් වූ ප්‍රංශයේ බළවත් ප්‍රභූවරයෙකු වූ ඩි ලා නෙරෝල්, තමාට අද්මිරාල්වරයා ලබාදුන් රාජකාරිය ඉතා නොරුස්නා අයුරින් භාරගත් බවයි වාර්තා වන්නේ. යුරෝපයේ මහා රජමාළිගාවල ගැවසුනු තමන්ට කුඩා රටක නොවැදගත් රජෙක් වෙත දූතයෙකු මෙන් යන්නට සිදුවුනා යන කෝපය ඔහුතුල තිබුණා. ඔහු එම දූත මෙහෙවර පිළිකුල් කල බව එම දූත ගමනේදී ඩි ලා නෙරෝල් හැසිරුනු ආකාරයෙන් පෙනී යනවා.

රජුගේ අතවැසියන් හා රාජ පුරුෂයින්ගේ ආරක්ෂාව යටතේ කොඩ්ඩියාර් සිට ඩි ලා නෙරෝල් අසුපිටින් ගියා. එකල දෙවන රාජසිංහ සෙංකඩගල රජමාළිගාව අතරහැර දමා තිබුණේ කිහිප වතාවක්ම ඔහුගේ පාලනයට එරෙහිව පැතිරුණු කැරළි හා ඝාතනය කිරීමේ උත්සාහයන් නිසායි. මේ නිසා රජු හඟුරන්කෙත මාළිගාවේ වාසය කලා.

හඟුරන්කෙත රජමාළිගාව අසලට පැමිණි ඩි ලා නෙරෝල් එකල රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සාම්ප්‍රදායන්ට අනුව අසුපිටින් බැස පයින් මාළිගා පරිශ්‍රයට ඇතුලුවිය විය යුතු වුනා. මේ සම්ප්‍රදාය මායිම් නොකල ඩි ලා නෙරෝල් අසුපිට නැගීම මාළිගා පරිශ්‍රයට යන්නට උත්සහකලා. රජුගේ රාජ පුරුෂයින් හා අමාත්‍යවරුන් කෙතෙක් ඇටවිලි කරත් අසුපිටින් නොබැස්ස ආඩම්බරකාර ඩි ල නෙරෝල් අසුපිටින්ම මාළිගා පරිශ්‍රයට ගියේ රාජපුරුෂයින් දැඩි ලෙස අපහසුතාවයට පත්කරමින්.

දෙවන රාජසිංහ, ඩි ලා නෙරෝල් සිරගත කරයි

ඩි ලා නෙරෝල් පෙන්වූ අවඥාසහගත, උද්ධච්ඡ හැසිරීම සැළවුනු නමුත්, ඒ පිලිබඳව එතරම් තැකීමක් නොකල දෙවන රාජසිංහ තමන්ව බැහැදැක දූත මෙහෙවර ඉටුකිරීමට ඔහුට මාළිගාවට පැමිණෙන ලෙස දන්වා යැවුවා.

සාමාන්‍යයෙන් විදෙස් රාජ්‍ය දූතයෙකුට රජු විසින් පිලිගන්වන සියලුම චාරිත්‍ර ඉටුකරමින් ඩි ලා නෙරෝල් මාළිගාව වෙත කැඳවාගෙන ගියද, රජු පැමිණෙන්නට ප්‍රමාදවූවායයි පවසමින් ඩි ලා නෙරෝල් ආපසු හැරී සිය වාසස්ථානයට ගියා. මේ තුඡ්ඡ හැසිරීමෙන් දැඩි ලෙස කිපුණු දෙවන රාජසිංහ, පෙරදිග රජවරුන්ට නිසි ගෞරව දක්වන්නට නොදන්නා මේ උද්ධච්ඡ යුරෝපීයයාට යස පාඩමක් උගන්වන්නට සිතා, ඩි ලා නෙරෝල් හා ඔහුගේ ප්‍රංශ පිරිවරටම යකඩ මාංචු දමා සිරකරන ලෙස අණකලා.

මසක් පමණ විලංගුවල දුක්විඳි ඩි ලා නෙරෝල්ගේ සහ-පිරිවර තම ස්වාමියාගේ නොපනත් හැසිරීම නිසා තමන්ද නිරපරාදේ දුක් විඳින බවත්, ඔහුගෙන් තමන් වෙන්කොට සළකණ ලෙසත් රජුට බැගෑපත්ව ආයාචනා කලා. මේ ආයාචනාවට කන්දුන් රාජසිංහ රජු, ඩි ලා නෙරෝල්ගේ පිරිවර නිදහස් කොට රාජ්‍ය සේවයට බඳවා ගත්තා. අසුන්ගැන දැනුමක් ඇති ප්‍රංශයන් තිදෙනෙකු රජුගේ රාජකීය අසුන් බලාගන්නට පත්කල අතර අනෙක් අයට වෙනත් රාජකාරි පවරා, නිදහසේ රටතුල වෙසෙන්නට  අවසර දුන්නා. මොවුන් බොහෝ දෙනෙක් කාළයාගේ ඇවෑමෙන් සිංහල කාන්තාවන් විවාහකරගෙන මෙහිම පැළපදියන් වුනා.

සය මසකට අධික කාළයක් විලංගු පිට සිරබත් කෑ ඩි ලා නෙරෝල්ට සමාව දුන් රජු ඔහුට රාජමාලිගාවේ මොහොට්ටාල (රාජකීය ලේකම්) තනතුරක් ලබාදී රජමාළිගාවේ ප්‍රභූවරයෙකුගේ දියණියක් විවාහ කර දුන්නා.

මූලාශ්‍ර වලට අනුව ලංකාවේ ද ලැනරෝල් පරම්පරාව ඇරඹුනේ මේ දෙපලෙගෙන් බවයි පැවසෙන්නේ.

ඌණ පූරණ, දොස් නිදොස් පෙන්වා දෙන්න, කොමෙන්ටුවක් කොටා යන්න....




__________________________________________________________________________
Creative Commons License VIDYA GAWESHANA - විද්‍යා ගවේෂණ by Terence Kahapola Arachchi is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. Based on a work at http://vidya-gaweshana.blogspot.com/. Permissions beyond the scope of this license may be available at http://vidya-gaweshana.blogspot.com/. . POSTED BY : Terence Kahapola Arachchi  . AUTHOR/OWNER/ADMINISTRATOR . CONTACT    : terence.arachchi@gmail.com . GOOGLE +   : About Me  . FACEBOOK : www.facebook.com/terence.arachchi  .   __________________________________________________________________________

Wednesday, 16 August 2017

EDUCATION : එන්ගලන්තෙ එහෙම වුනත් ලංකාවේ එහෙම වෙන්නේ නෑ!


මේ ඉන්නේ මව්ෂින් ඉස්මයිල්.  ඔහු බ්‍රිතාන්‍යයේ ඉපදුන දෙවන පරම්පරාවේ මුස්ලිම් ජාතිකයෙක් (සීයා හා ආච්චී සංක්‍රමණිකයින් වූ අතර මව හා පියාද බ්‍රිතාන්‍යයේ ඉපදී ඇත) එක්සත් රාජධානියේ හොඳම විශ්වවිද්‍යාලයක් වන The London School of Economics and Political Science හි නීතිය හදාරා පලමු පන්තියේ උපාධියක් දිනාගත් ඔහු රැකියාව කලේ ලන්ඩනයේ ඉහලම පෙලේ නීති සමාගමක් වන Norton Rose Fullbright සමාගමේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නීතිඥයෙකු ලෙසයි. ස්ටර්ලිං පවුම් 150,000ක (රු.29,600,000) පමණ වාර්ෂික වැටුපක් හා වෙනත් පහසුකම් රැසක් ඔහුට සමාගම මගින් ලබාදී තිබුණා.

38හැවිරිදි ඉස්මයිල් පසුගිය වසරේ මේ සියලු පහසුකම් හා තානාන්තර අතහැර නැගෙනහිර ලන්ඩනයේ (East London) දුප්පත්ම සිසුන් සිටින, අඩුම පහසුකම් ඇති Newham Collegiate Sixth Form පාසැලේ මුල් ගුරුතුමා ලෙස පත්වීමක් ලබාගත්තා. නීතිඥයෙකු ලෙස කොතෙක් මුදල් හම්බකලද, සමාජයට සෙතක් වන දෙයක් සිදුකිරීමට නොහැකිවීම අසාධාරණයක්ය යන සිතුවිල්ල, මේ තීරණයට හේතුවූ බව ලන්ඩනයේ ඊවිනින් ස්ටෑන්ඩර්ඩ් පුවත්පතට ඔහු පවසා සිටියා.

එක්සත් රාජධානියේ පාසැල් අධ්‍යාපන සැකැස්මට අනුව 5වැනි ශ්‍රේණියෙන් පසු ග්‍රේඩ් හෙවත් ශ්‍රේණි අනුව පංති නම් කිරීම වෙනුවට ෆෝර්ම් (Form) යනුවෙන් පංති නම් කරනවා. ඒ අනුව ලංකාවේ ක්‍රමයට 7වැනි ශ්‍රේණිය, එක්සත් රාජධානි ක්‍රමයට Form 1 ලෙසද සාමාන්‍ය පෙල විභාගයට පෙනී සිටින 11වැනි ශ්‍රේණිය Form 5 ලෙසද හඳුන්වනවා. Sixth Form ලෙස හඳුන්වන්නේ උසස්පෙල වසර දෙක සඳහා පැවැත්වෙන පන්ති දෙකයි. උසස් පෙල පලමු වසර Lower Sixth Form ලෙසද, උසස්පෙල දෙවන අවුරුද්ද Upper Sixth Form ලෙසද හඳුන්වනවා.

Newham Collegiate Sixth Form පාසැල
ඒ අනුව මව්ෂින් ඉස්මයිල් මුල්ගුරුතුමා ලෙස පත්වීම ලබාගත්තේ නැගෙනහිර ලන්ඩනයේ දුප්පත්ම ළමයින් උසස්පෙල විභාගයට සූදානම් කරන ජ්‍යේෂ්ඨ සිසුන් සිටින පාසැලක්. 

පාසැල භාරගත් දිනයේ සිටම ධනවත් දෙමව්පියන්ගේ දරුවන් යන ඉහල පැලැන්තියේ පාසැල්වල දරුවන්ට ලැබෙන අත්දැකීම් හා පහසුකම් හැකිතාක් ලබාදීමට උත්සහ කල ඉස්මයිල්, ප්‍රකට නීතිඥ සමාගමක ජේෂ්ඨයෙකු ලෙස ඇතිකරගත් සබඳතා උපයෝගීකරගෙන සෑම සතියකම විවිධ වෘත්තීන්වල වෘත්තිකයින්, ලන්ඩනයේ ඉහලපෙලේ සමාගම්වල ජේෂ්ඨ විධායක නිළධාරීන් ආදීන් පාසැලට ගෙන්වා ඔවුන්ගේ අත්දැකීම් හා උපදෙස් සිසුනට ලබාදෙන්න ක්‍රියාකල අතර පාසැල් නිවාඩුකාලයේ සතියක හෝ දෙකක සීමාවාසික රැකියා පුහුණු (Internships) සඳහා හොඳ නමක් දිනාගත් පෞද්ගලික සමාගම් හා සාකච්ඡාකොට එම සමාගම් වලට යැවීමටද ඔහු කටයුතු කලා.

මාස දොලහක් වැනි කෙටිකාලයකින්ම මේ ව්‍යායාමයේ ප්‍රතිපල මව්ෂින් ඉස්මයිල් මුල්ගුරුතුමාට නෙලාගන්න හැකිවෙලා තියෙනවා. සිසුන් 200ක් සිටින මේ පාසැලේ සිසුන් 190ක්ම විශ්වවිද්‍යාලවලට ඇතුලුවෙන්න හොඳ ප්‍රතිපල ලබාගෙන. මීට කලින් බොහෝ සිසුන් උසස්පෙල යාන්තමින් සමත්වී වෘත්තීය පුහුණු පාඨමාලාවලට හෝ අසමත්වී කෙලින්ම රැකියාවලට හෝ යොමුවුනු පාසැලක් නිසා, දැන් මේ පාසැල මුලු රටේම අවධානයට ලක්වෙලා.

වඩාත්ම සුවිශේෂී වන්නේ මේ පාසැලේන් විශ්වවිද්‍යාල වරම් දිනාගත් ලමයින් 190 දෙනාම බ්‍රිතාන්‍යයේ විශිෂ්ඨම විශ්වවිද්‍යාල ලෙස සැලකෙන Russel Group Universities නමින් ක්‍රියාත්මක වන විශ්වවිද්‍යාල සමූහයට සුදුසුකම් ලබා ගැනීමයි. රසල් ගෲප් විශ්වවිද්‍යාල සමූහය; ඔක්ස්ෆර්ඩ්, කේම්බ්‍රිජ්, ක්වීන් මේරී, ලන්ඩන් ස්කූල් ඔෆ් ඉකොනොමික්ස් ඇන්ඩ් පොලිටිකල් සයන්ස්, ඉම්පීරියල් කොලෙජ්, ගැල්ස්ගෝ යුනිවර්සිටි, එඩින්බ්‍රා යුනිවර්සිටි ආදී එක්සත් රාජධානියේ විශ්වවිද්‍යාල 24ක එකතුවක්. 

 MIT  එකට පූර්ණ ශිෂ්‍යත්වයක් දිනාගත් ටැෆ්ෂියා සික්ධාර්
රසල් සමූහයේ විශ්වවිද්‍යාලවල පාඨමාලාවකට තෝරාගැනීම සඳහා සිසුවෙකුට අවම වශයෙන් උසස්පෙල විෂයන් දෙකකටවත් A සාමාර්ථ හා අනෙක් විශයට B සාමාර්ථයක් තිබිය යුතුයි. ඔක්ස්ෆර්ඩ්, කේබ්‍රිජ්, ඉම්පීරියල් වැනි විශ්වවිද්‍යාල වලට ඇතුලුවීමට විෂයන් තුනක් ප්‍රමාණවත් නොවන අතර විශයන් හතරක් සඳහා පෙනීසිට ඒ විෂයන් සතරටම A සාමාර්ථයටත් වඩා ඉහල  A* සාමාර්ථ තිබිය යුතුවනවා.

මව්ෂින් ඉස්මයිල් පවසන්නේ මේ දුප්පත් දරුවන්ට අවස්ථා හා ඉඩප්‍රස්තා ලබාදුන හොත් ඔවුන්ට එක්සත් රාජධානියේ දක්ෂම සිසුන් වන්නට හැකියාව ඇති බවත්, මෙතෙක් කල් ඔවුනට ධනවත් පාසැල් වල සිසුන්ට ලැබෙන අවස්ථා හා අත්දැකීම් නොලැබුණු නිසා ඔවුන් පසුගාමී වූ බවත්ය.

එපමණක් නොව, බංගලිදේශයෙන් පැමිණි සංක්‍රමණික දෙමව්පියන්ගේ දියණියක් වන ටැෆ්ෂියා සික්ධාර් ඇමරිකාවේ ඉහලම ඉන්ජිනේරු හා තාක්ෂණික විශ්වවිද්‍යාලයක් වන Massachusetts Institute of Technology (MIT) විශ්වවිද්‍යාලයට පූර්ණ ශිෂ්‍යත්වයක් දිනාගෙන ඇතුලත්වන්නට හැකියාව ලබා තිබෙනවා. සිය මුල්ගුරුතුමා ලබාදුන් අත්දැකීම් හා අවස්ථා නිසා තමාට මේ ජයග්‍රණය ලබාගැනීමට හැකිවූ බව ටැෆ්ෂියා පවසනවා.

ටැෆ්ෂියා සික්ධාර් වගේ දරුවෝ ලංකාවෙත් ඕනෑ තරම් ඉන්නවා. ඒත් මව්ෂින් ඉස්මයිල් වගේ මහත්තුරු ලංකාවේ ඉන්නවද?

හිටියත් ඒවගේ මිනිස්සුන්ට පාසැලක මුල් ගුරුවරයෙකු වෙලා ඔහොම දේවල් කරන්න මැටිමෝල් දෙමව්පියන් බහුතරයක් ඉන්න මේ රටේ ඉඩක් ලැබෙයිද?

මගේ අත්දැකීම - විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරෙකු වෙන්න ඉස්සෙල්ලා අවුරුදු 10කට වැඩි කාලයක් ලංකාවේ ජාත්‍යන්තර පාසැල්වල ගුරුවරයෙක් වගේම අංශභාර ප්‍රධානියෙක් වෙලා හිටපු මා, ඔයවගේ ලොකු වෙනස්කම් නෙමෙයි, පොඩි දේවල්වත් කරන්න දෙමව්පියෝ වගේම සමහර ගුරුවරුත් ඉඩදෙන්නේ නැති බව අත්දැකීමෙන් දන්නවා.

ලන්ඩන් විභාගවලට සූදානම් කරන එක් ජාත්‍යන්තර පාසැක සාමාන්‍යපෙල හා උසස්පෙල පංතිවල අංශභාර ප්‍රධානාචාර්ය ලෙස කටයුතුකරන කාලයේ මා, සාමාන්‍ය පෙලින්ම සයන්ස්, ආර්ට්ස්, කොමර්ස් විධියට ලමයි යන්න ඕනෑ පාරවල් තෝරාගැනීම වැරදියි කියන අදහසින් සයන්ස් ළමයින්ටයි ආට්ස් ලමයින්ටයි එක වාණිජ්‍යය විශයකුත් කොමර්ස් ළමයින්ට එක විද්‍යා විශයකුත් සාමාන්‍යපෙල (London IGCSE) විභාගයේදී කලයුතුයි කියලා යෝජනවාවක් ගෙනවා. පාසැලේ විදුහල්පතිනියත්, සභාපතිතුමාත් එය ඉතා හොඳ අදහසක් කියලා පිලිඅරගෙන මගේ යෝජනාවට පූර්ණ සහය පලකලා.

ඒත් දෙමව්පියන්ගෙයි සමහර ගුරුවරුන්ගේ (විශේෂයෙන්ම විද්‍යා ගුරුවරුන්ගේ) දැඩි විරෝධය නිසා යෝජනාව අකුලාගන්නට සිදුවුනා.

දෙමව්පියන්ගේ චෝදනා.

1] අපේ ළමයි සයන්ස් කරන්න ඉන්නේ, මොන කෙහෙල් මලකටද කොමර්ස් එකක් කරන්න කාලේ නාස්ති කරන්නේ? 

- සයන්ස් මේනියාවෙන් හිටපු මේ මැටි දෙමව්පියන් නොදන්නා මෙන්ම කිව්වට පිලි නොගත් කාරනේ නම් බොහෝ විද්‍යා/තාක්ෂණ/ඉන්ජිනේරු/පරිගණක උපාධිපාඨමාලාවල කළමණාකරණ/වාණිජ්‍යය විෂයක් හෝ දෙකක් (සමහර විට ඊට වැඩිය) තිබෙනා බවයි.

2] අපේ ලමයි කොමර්ස් කරන්නේ... මොකටද අමාරු සයන්ස් එකක් කරන්නේ? බොරුවට ළමයි අමාරුවෙදාන වැඩක්නෙ මේක 

- කොමර්ස් ලමයින්ට සයන්ස් අමාරු බව ඇත්ත. ඒත් එක විද්‍යා විෂයක් (කැමති එකක්) තෝරගෙන ඒක ටිකක් ඉගන ගන්න එක නරකද? විද්‍යාව සාමාන්‍යපෙලට වත් ඉගෙන නොගත් දරුවෙකුට, කළමණාකරණ උපාධියක් අරගෙන විද්‍යා/තාක්ෂණ/වෛද්‍ය/පරිගණක ක්ශේස්ත්‍රයේ සමාගමක වැඩ කරන්න පුලුවන්ද? ඉන්ජිනේරුවෝ, පරිගණක විශේෂඥයෝ, වෛද්‍යවෘත්තිකයින් එක්ක වැඩකරන්න විද්‍යාව ටිකක් දැනගෙන ඉන්නකොට ලේසි නැද්ද?

සයන්ස් ගුරුවරු

"කොමර්ස් කරන මැට්ටන්ට කොහොමද සයන්ස් උගනන්නේ? ඕකෙන් වෙන්නේ රිසාල්ට්ස් අඩුවෙන එක....."

එන්ගලන්තෙ එහෙම වුනත් ලංකාවේ එහෙම වෙන්නේ නෑ කියලා අපි බය නැතුව කියන්නේ අත්දැකීමෙන්ම දන්න නිසා. 

මේක මොනවත් කරන්න පුලුවන් රටක් නෙමෙයි....

ලස්සනට අතුගාල පිරිසිදු කරලා හැරෙනකොට පාරට කුණු දාන ගමන් විල්පත්තු විනාශය ගැන පෝස්ට් ශෙයාර් කරමින් දුක්වෙන මිනිස්සු ඉන්න රටක් නෙ මේක.

අයින්වෙලා පයින් යමු.



__________________________________________________________________________
Creative Commons License VIDYA GAWESHANA - විද්‍යා ගවේෂණ by Terence Kahapola Arachchi is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. Based on a work at http://vidya-gaweshana.blogspot.com/. Permissions beyond the scope of this license may be available at http://vidya-gaweshana.blogspot.com/. . POSTED BY : Terence Kahapola Arachchi  . AUTHOR/OWNER/ADMINISTRATOR . CONTACT    : terence.arachchi@gmail.com . GOOGLE +   : About Me  . FACEBOOK : www.facebook.com/terence.arachchi  .   __________________________________________________________________________

NORTH KOREAN CRISIS : උතුරු කොරියානු බැලිස්ටික් මිසයිලවල යුක්රේනියානු එන්ජින්?


පසුගිය සඳුදා නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස් පුවත්පත උද්වේගකාරී විමර්ෂණ වාර්තාවක් පලකලා. මයිකල් එලෙමන් නම් මිසයිල විශේෂඥයෙකු උපුටා දක්වමින් ඔවුන් ප්‍රකාශකලේ මෑතකදී උතුරු කොරියානු බැලිස්ටික් මිසයිල ගුවන්ගත කිරීම් එක පිට එක සාර්ථක වන්නට හේතුවී ඇත්තේ යම් ආකරයකින් උතුරු කොරියාවට, යුක්රේනයේ නිෂ්පාදනය කල RD-250 අධිබල රොකට් එන්ජින් ලැබීම නිසා බවයි. 

සෝවියට් සමූහාණ්ඩුව පැවති යුගයේ සෝවියට් රොකට් එන්ජින් නිර්මාණ හා නිෂ්පාදන බියුරෝවක් යුක්රේනයේ පිහිටුවා තිබූ අතර සෝවියට් රොකට් හා මිසයිල ව්‍යාපෘති සඳහා මේවා නිපදවූවා.  OKB-586 යන කේතයෙන් හැඳින්වූ මිසයිල නිර්මාණ බියුරෝවක්වූ මෙහි ප්‍රධානියාවූයේ සෝවියට් දේශයේ ප්‍රමුඛපෙලේ මිසයිල නිර්මාණ විද්‍යාඥයෙකුවූ මිකායිල් යැන්ගෙල් මහතායි. මේ නිසාම OKB-586 යැන්ගෙල් නිර්මාණ බියුරෝව ලෙසද සෝවියට් දේශය තුල ප්‍රසිද්ධවූවා.

සෝවියට් සමූහාණ්ඩුවේ බිඳවැටීමත් සමග යුක්රේනය රුසියානු ෆෙඩරේෂණයෙන් වෙන්වයාමෙන් පසු OKB-586 යැන්ගෙල් මිසයිල නිර්මාණ බියුරෝව Yuzhnoye State Design Office නම් යුක්රේන රජයට අයත් සමාගමක් බවට පත්වූ අතර අද ඔවුන් විවිධ රොකට් ව්‍යාපෘති සඳහා අධිබල ද්‍රව හා ඝණ ඉන්ධන රොකට් එන්ජින් නිර්මාණය කරන්වා.

RD-250 රොකට් එන්ජිම දැන් නිෂ්පාදනය නොවූවත්, නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස් වාර්තාවට අනුව යම් ආකාරයකින් උතුරු කොරියානුවන් මෙම රොකට් එන්ජිමේ නිර්මාණ සැළසුම් හා වැදගත් උපාංග රහසේ ලබාගෙන තිබෙනවා. දූෂිත Yuzhnoye  සේවකයින් හා දූෂිත යුක්රේනියානු රජයේ නිළධාරීන්ගේ උදව්වෙන් උතුරු කොරියානු බුද්ධි අංශ මෙම රොකට් එන්ජින් පිඹුරුපත් ලබාගන්නට ඇතැයි ඔවුන් අනුමාන කරනවා. මේ සඳහා ජාත්‍යන්තර අපරාධ කල්ලිවල සහයද ලබාගන්නට ඇතැයි ඔවුන් විශ්වාස කරනවා.

මිසයිල විශේෂඥ එලෙමන් පවසන අන්දමට උතුරු කොරියානු හ්වාසොංග් 12 හා හ්වාසොංග් 14 මිසයිලවල බූස්ටර් අදියරේදී අනුවර්තනය කරන ලද RD-250 එන්ජින් භාවිතාවන බව පැහැදිලියි. එසේ නොමැතිනම් වසර දෙකකට පෙර එකපිට එක අසාර්ථක රොකට් ගුවන්ගත කිරීම් සිදුකල උතුරු කොරියාව හදිසියේම අන්තර්මහද්වීපික ප්‍රහාරක හැකියාව ඇති දැවැන්ත මිසයිල සාර්ථකව අත්හදා බලන්නේ කෙසේදැයි ඔහු ප්‍රශ්ණ කරනවා.





__________________________________________________________________________
Creative Commons License VIDYA GAWESHANA - විද්‍යා ගවේෂණ by Terence Kahapola Arachchi is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. Based on a work at http://vidya-gaweshana.blogspot.com/. Permissions beyond the scope of this license may be available at http://vidya-gaweshana.blogspot.com/. . POSTED BY : Terence Kahapola Arachchi  . AUTHOR/OWNER/ADMINISTRATOR . CONTACT    : terence.arachchi@gmail.com . GOOGLE +   : About Me  . FACEBOOK : www.facebook.com/terence.arachchi  .   __________________________________________________________________________

Tuesday, 15 August 2017

LAK DASUN : ගෝන තැන්න





























අග්‍රාණ්ඩුකාර විල්මොට් හෝර්ටන්, සබරගමුවේ රටේ මහත්තයා හමුවූ තැන

1969 දෙසැම්බර් 5 වැනිදා රක්ශිත ප්‍රදේශයක් ලෙස ප්‍රකාශ කෙරුනු ගෝන තැන්න හෙවත් මහඑළිය හෙවත් හෝර්ටන්තැන්න 1988 මාර්තු ජාතික වනෝද්‍යානයක් ලෙස නම් කෙරුනා. මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 2000කට ඉහලින් පිහිටි මහ එළිය හෙක්ටාර 3169ක වපරිසයෙන් යුතුයි. මහ එළිය යටත් විජිත සමයේ "එල්ක් ප්ලේන්ස් - Elk Plains" හෙවත් ගෝනුන් බහුල තැන්න ලෙසද හැඳුන්වුනේ මෙහි දකින්නට ලැබෙන සැම්බර් නැමති ගෝනුන් විශේෂය (Sri Lankan sambar deer - Rusa unicolor unicolor) නිසයි.

සිහළුන්ට මහ එළියත්, යටත් විජිත සමයේ බ්‍රිතාන්‍ය දඩයක්කරුවන්ට ගෝන තැන්නත් වූ මේ අපූර්ව භූමිය හෝර්ටන් තැන්න වූයේ, 1831 සිට 1837 දක්වා ආණ්ඩුකාරයා වූ විල්මොට් හෝර්ටන්ට ගෞරවයක් ලෙස බව ප්‍රසිද්ධයි. බොහෝදෙනා නොදන්නා කාරණයක් වන්නේ, ආණ්ඩුකාරයා ලෙස රාජකාරිකල සමයේ විල්මොට් හෝර්ටන් සබරගමුවේ රටේ මහත්තයා හමුවෙන්නට 1836දී මහ එළිතැන්නට පැමිණි බව. ඊට පස්සේ කිහිප වතාවක්ම මහ එළියේ සංචාරය කොට,එහි සුන්දරත්වය හා ජලපෝෂක ප්‍රදේශයක් ලෙස ඇති වැදගතකම නිසායෙන් එය ආරක්ශාකිරීමට විවිධ පියවරයන් ගත්බව ඉතිහාස මූලාශ්‍රවල සඳහන් වනවා.

ගෝන හා ඇත් දඩබිම

මහ එලිය හෙවත් ගෝන තැන්න බ්‍රිතාන්‍ය වැවිලි කරුවන් අතර ජනප්‍රිය දඩබිමක් වූවා. විශාල ගෝනුන් මෙන්ම දැන් වඳවී ඇති අලිඇතුන් රංචුපිටින් මෙහි දකින්නට ලැබුණු අතර උඩරට ධනවත් වතුහිමියන් මෙහි දඩයම් ආවා. එලෙස පැමිණි දඩයම් කණ්ඩායම්වලට පහසුකම් සැපයීම සඳහා දඩයම් නිවහන් (hunting lodge) දෙකක් මෙහි තිබුණා. ඒ තෝමස් ෆා පිහිටවූ "ෆා ඉන්" නම් දඩයම් නිවහනත් ඇන්ඩර්සන් වතුපාලකයා ඉදිකල "ඇන්ඩර්සන් දඩයම් නිවහනත්ය"

තෝමස් ෆා ඉදිකල "ෆා ඉන්" නිවහන අද හෝර්ටන් තැන්නේ ලෝකාන්ත මංපෙත ආරම්භයේ ඇති සංචාරක තොරතුරු මධ්‍යස්ථානය බවට පත්වී තිබෙනවා. ඇන්ඩර්සන්ගේ දඩයම් නිවහන අද වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුව මගින් පාලනය වන "ගිණිහිරිය සංචාරක නිවහන" බවට පත්වී තිබෙනවා.

සංචාරක තොරතුරු මධ්‍යස්ථානය බවට පත්ව ඇති තෝමස් ෆා ඉන් දඩයම් නිවහන.

මහ එලියේ දඩයම්කල, මහගස්තොට එළවළු වැවූ සැමුවෙල් බේකර්

1846 සැමුවෙල් බේකර් නම් බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයෙක් නුවර එලියේ මහගස්තොට විශාල ගොවිපොලක් ආරම්භකලා. දක්ෂ දඩයක්කරුවෙකු වූ බේකර් ඔහු ලියූ "The Rifle and the Hound in Ceylon (1853)" හා "Eight years wanderings in Ceylon (1855)" නම් පොත්වල මහ එලියේ ගෝනුන් දඩයම්කල හැටි විස්තර කර තිබෙනවා. මහ එලියේ ඇති බේකර් ඇල්ල, සැමුවෙල් බේකර් සිහිවීමට නම්කර තිබෙනවා. ලංකාවෙන් පිටව ගිය සැමුවෙල් බේකර් අප්‍රිකාවේ ගවේෂණ චාරිකාවල යෙදෙමින් එකල අභිරහසක්ව පැවති නයිල් ගඟ ආරම්භවන ජල මූලාශ්‍රය සොයා ගත්තා. ඒ 1862දී. අප්‍රිකාවේ සිදුකල අති දුශ්කර දේශාටන චාරිකාව හා එහිදී සිදුකල වැදගත් සොයාගැනීම් නිසා 1866දී සැමුවෙල් බේකර්ට නයිට් පදවිය හිමිවූ අතර ඉන්පසු සර් සැමුවෙල් බේකර් ලෙස හැඳින්වෙන්නට වුනා. අප්‍රිකාවේ සිදුකල ගවේෂණයන් සිහිවීමට උගන්ඩාවේ කඳුවැටියක් "මවුන්ට් බේකර්" ලෙස නම්කොට තිබෙනවා.

වළාකුළු වනාන්තරය (Cloud Forest)



දෙසැබර් අගසිට අප්‍රේල් මුල් කාළය වනතෙක් වියළි කාළගුණයක් පවතින මහ එළියට නිරිතදිග හා ඊසානදිග මෝසම් වර්ෂා දෙකෙන්ම වැසි ලැබෙන අතර මිලිමීටර් 5000ක පමණ වාර්ශික වර්ෂාපතනයක් ලැබෙන අතර ලංකාවේ බොහෝ ප්‍රධාන ගංගාවල ජලපෝෂක ප්‍රදේශයක් ලෙසින් ඉතා වැදගත් වනවා. සෙන්ටිග්‍රේඩ් 15ක සාමාන්‍ය උශ්ණත්වයක් පවතින මහ එළියේ උශ්ණත්වය දෙසැම්බර් හා ජනවාරියේ සෙන්ටිග්‍රේඩ් 2-3 දක්වා පහත බසින අතර හිම තුහිණ (frost) දකින්නට හැකිවනවා. පතන ලෙසින් හැඳින්වන තෘණ භූමිය වටකොට කඳුකර වළාකුළු වනාන්තර (montane cloud forests) ලෙස හැඳින්වෙන මිටි ගස්වලින් යුතු වනාන්තර වලින් මහ එළිය සමන්විත වනවා.

මහවැලි, කැළණි හා වළවේ ගංගාවල ආරම්භක ජල පහරවල් හෝර්ටන් තැන්නෙන් ආරම්භවන නිසා ජලපෝෂක ප්‍රදේශයෙක් ලෙස මෙහි වැදගත්කම හිතා ගන්න පුලුවන්.



මහඑළිය ජාතික වනෝද්‍යාන භූමිය වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුව මගින් පාළණය වන අතර, එයවටා ඇති හෙක්ටාර 18,000කින් පමණ වන රක්ශිත වනාන්තර භූමිය වන සංරක්ශණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් පාළණය වනවා. මහ එළියේ ජෛව පද්ධති 4ක් දකින්නට ලැබෙන අතර ඒවා 
  1. කඳුකර වළාකුළු වනාන්තර, 
  2. පතන් හෙවත් තෘණභූමි, 
  3. වගුරු 
  4. විල්ලු හෙවත් නොගැඹුරු ජලාශ 
යන ජෛව පද්ධතියි. මහ එළියෙන් පෝෂණය වන ජළධාරා අතර මහවැලියේ ප්‍රධාන අතු-ගංගාව වන ආගාර ඔය, කැළණි ගඟේ ආරම්භය වන බගවන්තලා ඔය හා වළවේ ගඟේ ප්‍රධාන අතු-ගංගාව වන බෙළිහුල් ඔය වනවා. ලංකාවේ දෙවැනියට හා තුන්වැනියට උසම කඳු වන කිරිගල්පොත්ත හා තොටුපොල කන්ද මහ එළිය පෙනෙන මානයේ පිහිටා තිබෙනවා.

මහ එළියේ ඇවිදින ඔබට තද දම් පැහැති බිනර මල් දකින්නට පුළුවන්. ඒවගේම රතුපාට මහ රත්මල්ද දකින්නට පුලුවන් වෙනවා. 

මහ රත්මල්



ඒවගේම වසර 12-14 වරක් පමණක් මල් පිපෙන නෙල්ලු පැලෑටියද මහ එළියට ආවේණිකයි. නෙල්ලු පිපෙන කාළය වසර 12කට වරක් බව මුලින්ම අනාවරණය කරගත්තේ මහ එලියේ "ෆා-ඉන්" නම් ගිමන් හලක් පවත්වාගෙන ගිය යටත්විජිත සමයේ බ්‍රිතාන්‍යයෙකුවූ තෝමස් ෆා විසිනුයි. 1881, 1893, 1905 කාලාන්තරවල නෙල්ලු මල් පිපීම නිරීක්ශණය කල තෝමස් ෆා, 1912දී ලංකාවෙන් පිටත්ව යනවිට නෙල්ලු මල් 1917 යලිත් පිපෙන බවට අනාවැකියක් පලකොට පිටත්වූ අතර එය සැබෑ කරමින් 1917දී මහ එළිය නෙල්ලු මලින් වැසී ගියා. අවසාන වරට නෙල්ලු මල් පිපුනේ 2013 වසරේදී. යලිත් ඒ මල් දකින්නට ලෙබෙන්නේ 2024 හෝ 2025 සැප්තැම්බර්-දෙසැම්බර් කාළයේදී එනම් තවත් අවුරුදු 9/10කින්.

බිනර


කීන (calophyllum walkeri) වල්කුරුඳු (wild cinnamon - cinnamomum ovalifolium) හා පොල්කටු ගහ (elephant ear tree - actinodaphne speciosa) ලෙස හැඳින්වෙන ගස්වර්ග මහ එළියේ වලාකුළු වනාන්තරවල බහුලව දකින්නට ලැබෙනවා. ලංකාවේ කුඩාම උණ ශාඛය වන කුරු උණ (dwarf bamboo - sinarundinaria densifolia) මහ එළියට ආවේණික තවත් ශාකයක්. මීට අමතරව බ්‍රිතාන්‍යයන් හඳුන්වාදුන්, දැන් ආක්‍රමණික ශාක බවට පත්වතිබෙන යුරෝපියන් ගෝස් (european gorse - ulex europaeus) නම් කුඩා කහමල් පිපෙන කටුපඳුරු, වැරැල්ල නම් ජලජ ශාකය හා කිකුරිය (pennisetum clandestinum) නම් අප්‍රිකානු තෘණ වර්ගයද බහුලව දැකිය හැකියි.

කීන (calophyllum walkeri)
ගෝනුන්ට අමතරව රතු උණහපුළුවා, ලංකා දිවියා, දිය බල්ලා හා දඬුලේනා දැකගන්නට පුළුවන්. ඊට අමතරව කළු වඳුරා, රිලවා හා වළසුන්ද ඉඳහිට දකින්නට පුලුවන්. අතීතයේදී මහ එළියේ අතිවිශාල අලි ඇතුන් ගහණයක්ද වාසය කොට ඇතත් මීට වසර 70කට පමණ පෙර සිට මහ එළිය ප්‍රදේශයේ ඇතුන් දකින්නට ලැබී නෑ.

තෝමස් ෆා සිය මල් වැටට හිටවන්න එන්ගලන්තෙන් ගෙනාපු යූලෙක්ස්


ජනප්‍රවාදයේ විධියට යූලෙක්ස් ලංකාවට ගේන්නේ තෝමස් ෆා . අද හෝර්ටන් තැන්නේ සංචාරක තොරතුරු මධ්‍යස්ථානය බවට පත්වෙලා තියෙන ඔහුගේ "Thomas Farr Inn " බංගලාවේ මල් වැටට හිටවන්න ගෙනාපු යූලෙක්ස්දැන් තැන්න පුරාම පැතිරිලා.

බටහිර හා දකුණු යුරෝපය නිජබිම කරගත් යූලෙක්ස් - Common Gorse (Ulex europaeus)  යුරෝපීයයන් පදිංචියට ගිය ලංකාව, ඔස්ට්‍රේලියාව, නවසීලන්තය, දකුණු අප්‍රිකාව වගේ රටවල පැතිරුනා. යූලෙක්ස් වැඩිවශයෙන්ම දකුණු යුරෝපීය කාළගුණයට සමාන කාළගුණයක් තියෙන නුවර එලිය දිස්ත්‍රික්කයේ හෝර්ටන් තැන්න ප්‍රදේශයේ වැවෙන අතර දැන් ආක්‍රමණික ශාකයක් ලෙස හඳුනාගෙන තියෙනවා. කහ පාට මලක් පිපෙන මේ ආක්‍රමණිකයා ශීඝ්‍රයෙන් පැතිරෙමින් ආවේණික ශාකවලට ඇති ඉඩකඩ අහුරනවා. 




__________________________________________________________________________
Creative Commons License VIDYA GAWESHANA - විද්‍යා ගවේෂණ by Terence Kahapola Arachchi is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. Based on a work at http://vidya-gaweshana.blogspot.com/. Permissions beyond the scope of this license may be available at http://vidya-gaweshana.blogspot.com/. . POSTED BY : Terence Kahapola Arachchi  . AUTHOR/OWNER/ADMINISTRATOR . CONTACT    : terence.arachchi@gmail.com . GOOGLE +   : About Me  . FACEBOOK : www.facebook.com/terence.arachchi  .   __________________________________________________________________________

Monday, 14 August 2017

LAK DASUN : දන්නා හක්ගල ගැන නොදන්නා දේ

හක්ගල උයන් පිවිසුම : Photo (C) Terence K Arachchi
මේ අගෝස්තු මාසයයි. නුවරඑලිය සංචාරක පාරාදීසයට අප්‍රේල් මාසයේ වසන්ත සැණකෙලියෙන් පසු වැඩිම සෙනගක් පැමිණෙන්නේ අගෝස්තු මාසයේදීයි. නුවරඑලි යන හැමෝම නොවරදවාම යන, එහෙත් වැඩිය තොරතුරු නොදන්නා තැනක් තමයි හක්ගල උද්භිද උද්‍යානය. සෑම දිනකම දහස් ගණනින් මේ සුන්දර උද්‍යානයේ ඇවිද්දත් එහි ඇති ගහකොළ ගැන, ඉතිහාසය හා වැදගත්කම ගැන හොයලා බලන අය ඉතාම අඩුයි.

දේශගුණය

මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 5600-6000ක් ඉහලින් පිහිටි හක්ගල උද්‍යානය ප්‍රදේශයේ දේශගුණය සෞම්‍ය හෙවත් සමශ්‍රීතෝෂ්ණ (temperate) වන අතර උෂ්ණත්වය වාර්ශිකව සෙ.ග්‍රේ 16 සිට 30 දක්වා වෙනස් වෙනවා. අඩුම උෂ්ණත්වය දෙසැම්බර් සිට පෙබරවාරි දක්වා දැකිය හැකි අතර වැඩිම උෂ්ණත්වය අප්‍රේල් සිට අගෝස්තු දක්වා දැකිය හැකියි. 

අඩුම වර්ෂාපතනය ජනවාරි සිට මාර්තු දක්වා වන අතර එය මිලිමීටර් 70 සිට 100 දක්වා විය හැකියි. වර්ෂා කාළය අප්‍රේල් මාසය අවසන්වන විට පැමිණෙන අතර වැඩිම වර්ෂාපතනය ඔක්තෝම්බර් සිට දෙසැම්බර් දක්වා ලැබේ. එය මිලිමීටර් 190 සිට 225 තරම්වේ.

ආරම්භය

හක්ගල උද්භිද උද්‍යානය ආරම්භවුනේ 1861දී. ඒ කියන්නේ හරියටම මීට අවුරුදු 156කට කලින්. මේ උද්‍යානය ආරම්භ කරන්නට මූලික වෙලා තියෙන්නේ එවක පේරාදෙණිය රාජකීය උද්භිද උද්‍යානයේ අධ්‍යක්ෂක තැම්පත් ආචාර්ය ඩී.එච්.කේ ත්වේයිට්ස් මහතා විසින්. හක්ගල මුලින්ම යොදාගෙන තියෙන්නේ ලංකාවේ සිංකෝනා වගාකරන්න පුලුවන්ද කියලා අත්හදා බලන්න. රාජකීය උද්භිද උද්‍යානයේ අධ්‍යක්ෂක ආචාර්ය ත්වේයිට්ස් සිංකෝනා අත්හදා බලන්න හක්ගල තෝරගෙන තියෙන්නේ එහි සමශ්‍රීතෝෂ්ණ දේශගුණය සිංකෝනා ගසේ නිජබිම වෙන පීරූ රාජ්‍යයේ ඇන්ඩීස් කඳුවැටිය ප්‍රදේශයේ දේශගුණයට බොහෝ සමානවුනු නිසාලු.

සිංකෝනා (Cinchona)

සිංකෝනා අතීතයේදී විශාල ලෙස වගාකෙරුනු වාණිජ භෝගයක් වූ අතර එයින් ලබාගත් ප්‍රධානම ඖෂධය වූයේ මැලේරියාව සඳහා ප්‍රතිකාරයක් ලෙස දෙන ක්විනීන් (quinine) නම් ඖෂධයයි. මේ සඳහා ලන්දේසි හා බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත පාලකයින් ආසියාතික රටවල අක්කර දහස්ගණනක සිංකෝනා වගාකොට තිබුණා. හක්ගල ආරම්භවූ සමයේ ලංකාවේ ප්‍රධාන අපනයන භෝගයවූ කෝපි වගාවට ආදේශක භෝග පිලිබඳව පර්යේෂණ පවත්වමින් සිටි යටත් විජිත ආණ්ඩුව විසින් සිංකෝනා වගාවට ලංකාව සුදුසුදැයි සොයා බලන්න හක්ගල ප්‍රදේශය තෝරා ගෙන අත්හදාබැලීමේ වගාවන් ආරම්භකලා.

හක්ගල තවමත් දකින්නට හැකි සිංකෝනා ගසක් : Photo (C) Terence K Arachchi
කෝපි කොළ රෝගය නිසා ලංකාවේ කෝපි කර්මාණ්තය විනාශවී යනවිට හක්ගල උද්‍යානයෙන් සිංකෝනා පැල ලක්ෂ ගණනක් ලංකාවේ සිටි බ්‍රිතාන්‍ය වැවිලිකරුවන් හට ලබාදීමට ආචාර්ය ත්වේයිට්ස් හා හක්ගල උද්‍යාන පාලකවරුන්ට හැකිවුන බව බ්‍රිතාන්‍ය යටත්-විජිත වාර්තා පවසනවා.

හක්ගල හා නොක් පවුල

නොක් පවුලේ අවසන් සාමාජිකයාලෙස හක්ගල
භාරව සිටි
ජේ.ජේ නොක් හක්ගල උද්භිද උද්‍යානය
පිලිබඳව සකස්කල අත්පොතක කවරය
1882දී (සමහර මූලාශ්‍රවලට අනුව 1884දී) හක්ගල උද්භිද උද්‍යානයක් බවට පර්වර්තනය කිරීමේ මූලික පියවර තැබුණු අතර මේ මහා කර්තව්‍යයේ පුරෝගාමීන්වූයේ නොක් පවුලයි. හක්ගල උද්‍යානයක් බවට පරිවර්තනය කිරීම සඳහා එහි පලමු භාරකරු ලෙස පත්කරන ලද්දේ විලියම් නොක් නැමති බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයෙක්. ඔහුගේ ඇවෑමෙන් ඔහුගේ පුතුන් දෙදෙනා වන ජේ.කේ නොක් හා ජේ.ජේ නොක් හක්ගල භාරකරුවන් ලෙස ක්‍රියාකලා.

හක්ගල උද්‍යානයේ අප අද දකින සුන්දරත්වයට අඩිතාලම දැමුවේ මේ නොක් පවුලේ පියා හා පුතුන් දෙදෙනායි. හක්‌ගල උද්භිද උද්‍යානය 1882-1940 දක්‌වාම නොක්‌ පවුලේ පරම්පරා තුනක්‌ වසර 58 ක්‌ම පාලනය කරමින් එය ඉමහත් දියුණුවට පත්කලා. 1882 දී මුලින්ම විලියම් නොක්‌ස්‌ මහතා සින්කෝනා වගා පාලනයට පැමිණ 1882-1903 උද්‍යාන අධිකාරිවරයා ලෙසට කටයුතු කර උද්‍යානයේ අද ඇති සුන්දරත්වයට අඩිතාලම දැමුවා.

1903 දී ඔහු විශ්‍රාම ගනු ලැබුවේ සිය පුතු වූ ඡේ. කේ. නොක්‌ වෙත එම කටයුතු භාර කරමින්. ජේ.කේ නොක් 1903 සිට 1909 දක්වා වසර 6ක් මේ උයනේ භාරකරු ලෙස ක්‍රියාකොට නත්තල් නිවාඩුව සඳහා බ්‍රිතාන්‍යයට යන අතරතුරේදී නෞකාව මුහුදුබත්වී මියගියේ 1909 දෙසැම්බර් 13වැනිදායි. 

වසර 6ක් සේවයකරමින්, බොහෝ දෙනාගේ ගෞරවයට පාත්‍රවූ ජේ.කේ නොක්ගේ කණගාටුදායක මරණයෙන් ශෝකයට පත් හක්ගල ඔහු සමග සේවයකල ඔහුගේ සහෝදර සේවකයින්, ජේ.කේ නොක් සිහිවීමට මෙන්ම ඔහුගේ පියාද හක්ගල උද්‍යානයට කල සේවය සිහිකරමින් නොක් නාමය හක්ගල උද්‍යානයේ සදාකල් නොනැසී පවත්වාගෙන යාම සඳහා කුඩා ග්‍රීෂ්ම නිවහනක් සිහිවටනයක් ලෙස නිර්මාණය කලා. අදටත් මේ නොක් අනුස්මරන ග්‍රීෂ්ම නිවහන හක්ගල උයනේදී ඔබට දැකගත හැකියි.

ඉන්පසු ඔහුගේ සොයුරු ජේ.ජේ නොක් මෙහි උද්‍යාන පාලක තනතුර භාරගත් බව පැවසෙනවා. ජේ.ජේ නොක් 1909 සිට 1940 දක්වා වසර 31ක කාළයක් හක්ගල රමණීය උයනක් බවට පරිවර්තනය කරන්නට කැපවුනා. සුදුජාතික යටත් විජිත පාලක පැලැන්තියේ වුවත් නොක් පවුල වැන්නවුන් මේ රටට කල සේවය අමතක නොකල යුතුයි.

නොක් අණුස්මරණ ග්‍රීෂ්ම නිවහන
මේ ග්‍රීෂ්ම නිවහන තනා තිබෙන උස්භූමියේ සිට බැලූ විට නමුණුකුල කඳුපන්තියද, ඊට එපිටින් ඌව ද්‍රෝණියද, දකුණු පසින් හපුතලේ කපොල්ලද, වම්පසින් මදුල්සිමා කඳුවැටියද දකින්නට පුලුවන්.

රාවණගේ ඔසු ඔයන

රාවණා රජු දක්‌ෂ වෛද්‍යවරයකු ලෙසටද ප්‍රසිද්ධ වී සිටි බැවින් රාජකීය ඔසු උයන හක්‌ගල පිහිටා තිබූ බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වනවා. රාමා - සීතා කතා පුවත්වල සඳහන් වන අන්දමට සීතා දේවිය ඌවපරණගම ලුණුවත්තේ ස්‌ත්‍රී පුර ගල්ලෙනේ සඟවා සිටියදී වැඩි කාලයක්‌ ගත කිරීමට සිදුව තිබුණේ ඝනඳුර මධ්‍යයේ ලු. එනිසාම දෝ සීතා දේවියට ආලෝකය ලැබීම මදවීමෙන් ඇස්‌ රෝගයක්‌ සෑදී තිබෙනවාලු.

එනිසා සීතා දේවිය රහසිගතවම මෙම හක්‌ගල ඔසු වන උයනේ ස්‌ථානයක සඟවාගෙන එම ඇස්‌ රෝගයට ප්‍රතිකාර කර තිබෙනවා. එම ඇස්‌ රෝගය සුව වී සීතා දේවියට යළි පෙනීම ලබාදුන් ස්‌ථානය "සීතා එළිය" නම්වීලු. අදත් හක්ගල උයනට ඉතා නොදුරු ස්ථානයක සීතා කෝවිල පිහිටා ඇති අතර ඉන් පහල ඇති ගඟෙහි සීතා දේවිය ස්නානය කොට තිබෙන බව හින්දූන් විශ්වාස කරනවා. එම සීතාදේවී කෝවිල ද්‍රවිඩ ජාතිකයින් මෙන්ම ලංකාවේ සංචාරය කරන ඉන්දියානුවන් නොවරදවාම එන තැනක් බවට දැන් පත්වෙලා.

හක්ගල දැඩි ස්වභාවික රක්ෂිතය.

සත්ව සහ ශාක විශේෂයන් අවම බලපෑමක් යටතේ බෝවීම මඟින් එම විශේෂිතයන් මිහිපිටින් වඳවී යාම වැලක්වීම සදහා ස්වභාවික පරිසරයක් සපයන විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සදහා යෝග්‍ය පහසුකම් ඇති භූමි දැඩි ස්වභාවික රක්ෂිත ලෙස ප්‍රකාශිතය. දැඩි ස්වභාවික රක්ෂිත පූර්ණ ස්වභාවික පද්ධති ලෙස ආරක්ෂා කෙරේ. එබැවින් දැඩි ස්වභාවික රක්ෂිත තුළ මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් වලට අවසර ලබා නොදේ. එනමුත් වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ පූර්ණ අධීක්ෂණය යටතේ පර්යේෂණ ක්‍රියාකාරකම් කිරීමට හැක.

හක්ගල දැඩි ස්වභාවික රක්ෂිතයක් 1938දී ප්‍රකාශයට පත්කල අතර එය හෙක්ටාර 1142ක වපරිසයකින් යුතු වනවා. හක්ගල දැඩි රක්ෂිතය ලංකාවේ දුර්ලභ කඳුකර වළාකුළු වනාන්තර (montane cloud forests) වලින් සමන්විත වනවා. නිතරම වළාකුළු වලින් වැසී පවතින, මීටර් 1000ට වඩා උසින් තිබෙන වනාන්තර කඳුකර වළාකුළු වනාන්තර ලෙස හඳුන්වනවා.



__________________________________________________________________________
Creative Commons License VIDYA GAWESHANA - විද්‍යා ගවේෂණ by Terence Kahapola Arachchi is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. Based on a work at http://vidya-gaweshana.blogspot.com/. Permissions beyond the scope of this license may be available at http://vidya-gaweshana.blogspot.com/. . POSTED BY : Terence Kahapola Arachchi  . AUTHOR/OWNER/ADMINISTRATOR . CONTACT    : terence.arachchi@gmail.com . GOOGLE +   : About Me  . FACEBOOK : www.facebook.com/terence.arachchi  .   __________________________________________________________________________

Friday, 11 August 2017

CYBER SECURITY : DNA වල ලියැවුනු මැල්වෙයාර් වැඩසටහනක් පරිගණකයක් ආසාදනය කරයි!


වොෂිංටන් සරසවියේ පර්යේෂකයින් පිරිසක් ඩී.එන්.ඒ ජාන පටයක පරිගණක වෛරසයක් කේතගත කොට එමගින් පරිගණකයක් ආසාදනය කල හැකි බව තහවුරු කරයි. ලබන බ්‍රහස්පතින්දා (අගෝ. 17) ආරම්භවන USENIX Security Symposium පරිගණක ආරක්ෂණ සම්මන්ත්‍රණයේදී මේ පිලිබඳ තොරතුරු ඉදිරිපත් කිරීමට ඔවුන් දැන් සූදානම් වනවා.

ජාන වෙනස්කරන නවතම තාක්ෂණය වන CISPRE තාක්ෂණයේ ආධාරයෙන් ඩී.එන්.ඒ දාමයේ පරිගණක වැඩසටහනක් සකස්වන පරිදි ඩී.එන්.ඒ අණු පෙලගස්වා ඇති අතර මෙම ඩී.එන්,ඒ දාමය ජාන පරික්ෂාකරන gene sequencer යන්ත්‍රයක් මගින් විශ්ලේෂණය කිරීමේදී එම ඩී.එන්.ඒ දාමය මගින් ලබාදෙන දත්ත පරිගණක මැල්වෙයාර් වැඩසටහනක් බවට හැඩගැසී එම යන්ත්‍රයේ පරිගණකය ආසාදනය කල හැකි බව සොයාගෙන තිබෙනවා.

දැනට ඉතාමත් පර්යේෂණ මට්ටමේ ඇති මෙම තාක්ෂණය අනාගතයේදී පරිගණක ආරක්ෂක විධිවිධාන වලට භයානක තර්ජනයක් විය හැකි බවයි පර්යේෂකයින් පවසන්නේ. මේ අයුරින් ජාන සාම්පල වලට මැල්වෙයාර් වැඩසටහන් ලියනලද ජාන දාම ඇතුලත් කොට එමගින් පර්යේෂණ, විශේෂයෙන්ම ඩී.එන්.ඒ ආධාරයෙන් අපරාධකරුවන්, ත්‍රස්තවාදීන්, ස්ත්‍රීදූෂකයින්, මිනීමරුවන් හඳුනාගන්නා ජාන විශ්ලේෂණ යන්ත්‍ර අඩපණ කිරීමට මෙන්ම එවැනි සාක්ෂි උසාවියක් මගින් පිලි නොගන්නා තත්වයට බාල කිරීම ආදී විවිධ ක්‍රියා සඳහා අනාගතයේදී මේ තාක්ෂණය යොදාගන්නට ඉඩ තිබෙනවා.


__________________________________________________________________________
Creative Commons License VIDYA GAWESHANA - විද්‍යා ගවේෂණ by Terence Kahapola Arachchi is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. Based on a work at http://vidya-gaweshana.blogspot.com/. Permissions beyond the scope of this license may be available at http://vidya-gaweshana.blogspot.com/. . POSTED BY : Terence Kahapola Arachchi  . AUTHOR/OWNER/ADMINISTRATOR . CONTACT    : terence.arachchi@gmail.com . GOOGLE +   : About Me  . FACEBOOK : www.facebook.com/terence.arachchi  .   __________________________________________________________________________

BUSINESS STRATEGY : බ්ලැක්වෝටර් - ඇමරිකාවේ විශේෂ බළකා පෞද්ගලික සමාගම

බ්ලැක්වෝටර් සමාගමේ කුළී හේවායින් ඉරාකයේ මෙහෙයුමක








මේ වනවිට ඇමරිකාව පැටලී සිටින දීර්ඝතම යුද්ධය වන්නේ ඇෆ්ඝන් යුද්ධයයි. තවමත් 10,000ක පමණ ඇමරිකන් සේනාවක් ඉරාකයේ සටන්වදින අතර 2000කට වැඩි සෙබලුන් ගණනක් මියගොස් තිබෙනවා. මේ සටන්වලට දස දහස් ගණනක් පෞද්ගලික සමාගම්වල කුලී හේවායන්ද සහභාගීවී ඇති අතර ඔවුන්ට සිදුවූ ජීවිත හානි පිලිබඳ වාර්තා සොයාගන්නට නෑ. මේ අතරතුර පසුගිය දා ඇමරිකානු උසාවියක් ඇමරිකාවේ කුලී හේවායින් පිරිසක් 2007 වසරේදී ඉරාකයේ බැග්ඩෑඩයේදී නිරායුධ ඉරාක වැසියන් 17ක් මරාදැමීම පිලිබඳ නඩුව ඉවත දැම්මා.

මේ සන්ධර්භය තුල නැවත වතාවක්  කුලී හේවායන්ට ඇමරිකානු යුධ මෙහෙයුම් භාරදීමේ ව්‍යායාමයක් ආරම්භවී තිබෙනවා. මේ ව්‍යායාමයේ පෙරමුණ ගෙන සිටින්නේ අමෙරිකාවේ ප්‍රමුඛතම කුලීහේවායින් හා යුධ හමුදා සඳහා පෞද්ගලික සේවා සපයන බ්ලැක්වෝටර් සමාගමයි (දැන් මේ සමාගම සිය නම "ඇකඩෙමි" ලෙස වෙනස් කොට ඇති නමුත් තවමත් එය බ්ලැක්වෝටර් ලෙස ඇමරිකානු මාධ්‍ය හඳුන්වනවා).

එම සමාගමේ සමාරම්භකයා වන එරික් ප්‍රින්ස් ජනාධිපති ට්‍රම්ප්ගේ නිළ නොවන උපදේශකයෙක් බවද හෙලිවී තිබෙනවා. 2007 නිරායුධ ඉරාක වැසියන් මරාදැමීමෙන් පසු බ්ලැක්වෝටර් කුලී හේවායන්ට නඩු පවරනු ලැබුවේ ඇමරිකන් රජය වුවත් උසාවිය විසින් එම චෝදනා ඉවත දැමීම නිසා බ්ලැක්වෝටර් නැවතත් සිය මඩිය තර කරගැණීමට සැරසෙනවා.

ඇෆ්ඝනිස්තානයේ කඳුකර යුධබිමක සෙබලුන්ට ගුවනින් සැපයුම් හෙලන බ්ලැක්වෝටර් සැපයුම් යානයක්.
එරික් ප්‍රින්ස් කලක් නේවි සීල් කොමාණ්ඩෝ නිළධාරියකුව සිටි අතර ඔහු බ්ලැක්වෝටර් සමාගම ආරම්භ කලේ 1997 වසරේදීයි. බ්ලැක්වෝටර් සමාගමේ තවත් ප්‍රධානියෙකු වල කෝෆර් බ්ලැක්, කලක් සී.අයි.ඒ සංවිධානයේ ත්‍රස්ත විරෝධී මෙහෙයුම් අංශයේ අධ්‍යක්ෂකවරයා ලෙස ක්‍රියාකොට තිබෙනවා.

සන්නද්ධ ආරක්ෂක සේවා සැපයිම, ආරක්ෂක හමුදාවලට විශේෂ පුහුණුව ලබාදීම, අනාරක්ෂිත යුධ බිම්වලව සිටින සෙබලුන්ට සැපයුම් ලබාදීම, විශේෂ පුද්ගලයින්ට ආරක්ෂාව ලබාදීම හා එවැනි ආරක්ෂකයින් පුහුණු කිරීම ආදී විවිධ සේවා ගණනාවක් බ්ලැක්වෝටර් සමාගම සපයනවා.

1997දී සමාගම ආරම්භකල එරික් ප්‍රින්ස් 1998දී ඇමරිකාවේ දුශ්කර ප්‍රදේශයක් වන උතුරු කැරොලයිනා-වර්ජිනීයා ප්‍රාන්ත මායිම් ප්‍රදේශයෙක් අක්කර 7000ක ඉඩමක් මිළදී ගෙන එහි සිය පලමු යුධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය ආරම්භ කලා. 

බ්ලැක්වෝටර් කුලී හේවායින් පුහුණුවෙමින්

ඉරාක හා ඇෆ්ගන් මෙහෙයුම් දැඩිව පවතින කාලයේ එම යුධ බිම්වල සිටි ඇමරිකානු සෙබලුන්ට වඩා කිහිපගුණයක් බ්ලැක්වෝටර් ඇතුලු පෞද්ගලික සමාගම්වල කුලී හේවායන් සිටි බව ප්‍රකට කරුණක්. ඇෆ්ගනිස්තානයේ හා ඉරාකයේ සංචාරය කරන ඇමරිකානු රජයේ ඉහල නිළධාරීන්ට ආරක්ෂාව සැපයිම පවා බ්ලැක්වෝටර් වැනි සමාගම් වල කුලී හේවායින් විසින් සිදුකරනවා.

ඇමරිකානු රජයට අමතරව බ්ලැක්වෝටර් සමාගම ග්‍රීසියේ ඇතැන්ස් නුවට පැවැත්වුනු 2004 ඔලිම්පික් උලලේ ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන්ගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සඳහා ග්‍රීක ආරක්ෂක හමුදා හා පොලිස් බළඇණි ගණනාවක් පුහුණුකොට තිබෙනවා. එමෙන්ම ඔවුන් අසර්බයිජානයේ නාවික කොමාණ්ඩෝ බළඇණිය ආරම්භයේදී ඔවුනට විශේෂ පුහුණුව ලබාදී ඇති අතර ඇමරිකානු නේවී සීල් කොමාණ්ඩෝ බළකායේ සමහර  විශේෂ ප්‍රහාරක කණ්ඩායම් පවා බ්ලැක්වෝටර් සමාගමේ පුහුණුකරුවන් මගින් පුහුණුව ලබන බව පැවසෙනවා.

2009දී නිව්යෝක් ටයිම්ස් පුවත්පත ගවේෂණාත්මක වාර්තාවක් මගින් සී.අයි.ඒ සංවිධානය අයිකයිඩා ජ්‍යේෂ්ඨ නායකයින් ඝාතනය කිරීම සඳහා බ්ලැක්වෝටර් සමාගමට කොන්ත්‍රාත්තුවක් ලබාදුන් බව හෙලිකලා. එවක ආරක්ෂක ලේකම් ධූරය හෙබවූ ලියොන් පැනේටාද ඇමරිකානු කොන්ග්‍රස් මණ්ඩලයේ අධීක්ෂණයෙන් තොරව පෞද්ගලික අංශය මගින් මෙහෙයවූ ඝාතන වැඩපිලිවෙලක් පිලිබඳව ඉඟි කොට තිබුණා.

එමෙන්ම අමරිකාවේ "ද නේෂන්" පුවත්පත බ්ලැක්වෝටර් කූලී හේවායින් සී.අයි.ඒ ඒජන්තයින් හා එක්ව පාකිස්තානයේ ඈත ඇෆ්ගන් මායිම් ප්‍රදේශවල අල්කයිඩා හා තලේබාන් ත්‍රස්තයින් ඇල්ලීමේ මෙහෙයුම් වල නිරතව සිට තිබෙන බව හෙලිකර සිටියා.

බ්ලැක්වෝටර්, ඩයින්කෝප්, ට්‍රිපල් කැනපි වැනි කුලී හේවා සමාගම්, ඇමරිකානු විශේෂ බළකාවලින් බඳවාගත් සෙබලුන්ගෙන් සමන්විත පෞද්ගලික කොමාණ්ඩෝ බලකා ඇමරිකානු භටකණ්ඩායම් සමග යුධ බිම්වල මෙහෙයුම් වලට බොහෝවිට සහභාගී වෙනවා. සමාන්‍ය සෙබලුන්ට වඩා විශේෂ පුහුණුවීම් ලබා තිබෙන බ්ලැක්වෝටර් වැනි කුලී හේවායින් ඉමහත් සේවාවක් සපයන බවයි ඔවුන්ට සහය දක්වන්නන් පවසන්නේ.

මෙවැනි යුධ කටයුතු සඳහා කුලී හේවායින් යොදාගැනීම මෙන්ම සහයක සේවා හා යුධ බිම්වල සැපයුම් මෙහෙයුම් හා වෙනත් සේවාවන් සඳහා පෞද්ගලික සමාගම භාවිතා කිරීම ආරම්භ කලේ ක්ලින්ටන් ජනාධිපතිවරයාගේ කාලයේදීයි. මේ වනවිට බ්ලැක්වෝටර් සමාගමට ඇමරිකානු ආර්ක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව මගින් ඩොලර් බිලියනයක පමණ ආරක්ෂක කොන්ත්‍රාත්තු ලබාදී තිබෙනවා.

දැනට 16 වසරක් පුරාම ඇෆ්ගනිස්ථානයේ රැඳී සිටින දහස් ගණනක් කුලී හේවායින් හා සේවා සපයන පෞද්ගලික සමාගම්වල සේවකයින් ගණන ඉදිරියේදී තවතවත් වැඩිවෙතයි අපේක්ෂා කරන්නේ අවසානයක් දකින්නට නොමැති ඇෆ්ගන් අර්බුධයෙන් හෙම්බත්වී සිටින ඇමරිකානු ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව ඇෆ්ගනිස්ථානයේ ඇමරිකානු මෙහෙයුම් එලෙසම පවත්වා ගන්නා අතරම කෙසේ හෝ එහි රැඳී සිටින ඇමරිකානු සෙබලුන් බහුතරයක් ආපසු ගෙන්නා ගැනීමෙ දැඩි අවශ්‍යතාවයකින් පෙලෙන නිසායි.



__________________________________________________________________________
Creative Commons License VIDYA GAWESHANA - විද්‍යා ගවේෂණ by Terence Kahapola Arachchi is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. Based on a work at http://vidya-gaweshana.blogspot.com/. Permissions beyond the scope of this license may be available at http://vidya-gaweshana.blogspot.com/. . POSTED BY : Terence Kahapola Arachchi  . AUTHOR/OWNER/ADMINISTRATOR . CONTACT    : terence.arachchi@gmail.com . GOOGLE +   : About Me  . FACEBOOK : www.facebook.com/terence.arachchi  .   __________________________________________________________________________
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...